8 maja 2026 r. VeriGreen sp. z o.o. złożyła do Komisji Europejskiej własne, autorskie stanowisko regulacyjne w konsultacjach publicznych projektu aktu delegowanego z 4 maja 2026 r. zmieniającego Załącznik I do rozporządzenia 2023/1115 (EUDR) oraz piątej iteracji Wytycznych KE. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod numerem F33401959 w portalu Have Your Say. W tym artykule wyjaśniamy, co konkretnie zgłosiliśmy, dlaczego, i co to oznacza dla operatorów oraz traderów wprowadzających produkty na rynek UE.
Dlaczego w ogóle złożyliśmy to stanowisko
EUDR jest jednym z najambitniejszych aktów Unii Europejskiej w obszarze odpowiedzialności łańcuchów dostaw. Komisja Europejska, publikując 4 maja 2026 r. pakiet uproszczeń, jednoznacznie zadeklarowała, że nie planuje rewizji rdzenia rozporządzenia, lecz koncentruje się na korektach celowanych mających obniżyć koszty zgodności o około 75% względem pierwotnej wersji przepisów.
Ta decyzja polityczna otwiera bardzo wąskie, ale realne okno dla wpływu praktyki branżowej na finalny kształt:
- aktu delegowanego do Załącznika I (wykaz produktów objętych EUDR)
- piątej iteracji Wytycznych KE (interpretacja due diligence statement, geolokalizacji, oceny ryzyka)
- centralnego FAQ Komisji
- parametryzacji centralnych repozytoriów, których uruchomienie zapowiedziano do końca 2026 r.
Z naszej praktyki doradczej z operatorami i traderami w sektorach drzewnym, mięsnym, paszowym, kawowym i papierniczo-opakowaniowym wynika, że w architekturze EUDR pozostaje pięć strukturalnych luk, które – jeśli nie zostaną domknięte – sprawią, że rozporządzenie zacznie działać asymetrycznie: rygorystycznie wobec producentów pierwotnych, mikro- i małych przedsiębiorstw oraz unijnych przetwórców, a pobłażliwie wobec importerów produktów wysoko przetworzonych, operatorów logistycznych i agregatorów surowca z państw trzecich.
Dlatego złożyliśmy stanowisko zatytułowane:
„Zamknięcie furtek prawnych w łańcuchach dostaw – strukturalna analiza luk w Załączniku I oraz Załączniku II EUDR i propozycje legislacyjne ich uszczelnienia”*
Poniżej przedstawiamy co konkretnie zgłosiliśmy w każdej z pięciu luk – wraz z uzasadnieniem i postulatem.
Luka 1. Sztywne oparcie zakresu o kody HS/CN – efekt „znikających surowców”
Co jest problemem
Zakres przedmiotowy EUDR opiera się wyłącznie na enumeratywnej liście kodów Nomenklatury Scalonej (CN/HS) wymienionych w Załączniku I. Każdy gotowy wyrób posiadający odmienny kod taryfowy znajduje się w sposób bezwzględny poza zakresem zastosowania rozporządzenia, niezależnie od proporcji surowców krytycznych w jego masie.
W praktyce oznacza to, że z systemu „znikają”:
- margaryna i tłuszcze cukiernicze (CN 1517) produkowane z oleju palmowego (CN 1511)
- pojazdy mechaniczne wyposażone w opony z naturalnego kauczuku (CN 8703, 8704)
- wyroby piekarnicze i napoje zawierające kakao, kawę i olej palmowy (CN 1905, 2101, 2202)
- kosmetyki zawierające frakcje oleju palmowego (CN 3304, 3305, 3401)
- karmy dla zwierząt zawierające soję paszową (CN 2309)
Dlaczego to ma znaczenie dla Twojej firmy
Powstaje silna, mierzalna zachęta arbitrażowa do przesunięcia pierwszego wprowadzenia na rynek z poziomu surowca lub półproduktu na poziom wyrobu wysoko przetworzonego. Skutkiem makroekonomicznym jest osłabienie unijnego sektora przetwórstwa – w tym polskich producentów – i jednoczesne zwiększenie ryzyka, że produkty oparte na surowcach z terenów wylesionych trafiają na rynek UE w formie niekontrolowanej.
Co zgłosiliśmy
Postulujemy strukturalną zmianę architektury Załącznika I z modelu czysto taryfowego na model hybrydowy oparty na progach zawartości surowca krytycznego (threshold-based):
- domyślny próg masowy 10% masy wyrobu końcowego stanowiącego surowiec krytyczny EUDR (z możliwością obniżenia do 3% dla oleju palmowego i kauczuku w wyrobach kosmetycznych, motoryzacyjnych i farmaceutycznych)
- rozszerzenie wykazu o przetworzone wyroby końcowe w kodach CN 1517, 1905, 2101, 2202, 2309, 3304, 3305, 8703, 8704
- mechanizm „pass-through DDS” umożliwiający operatorowi wprowadzającemu wyrób przetworzony powoływanie się na DDS surowca pierwotnego dostawcy spoza UE
- obowiązek deklaracji składu surowcowego (Bill of Materials Declaration)
Luka 2. Wykluczenia taksonomiczne – gatunki bydła i wyroby bambusowe
Co jest problemem
Załącznik I w pozycji ex 0201 oraz ex 0202 ogranicza zakres do rodzaju Bos, co skutkuje całkowitym wyłączeniem z systemu EUDR mięsa pochodzącego z bawołów (Syncerus, Bubalus) oraz bizonów (Bison). Analogicznie wyroby bambusowe są zwolnione, ponieważ FAO klasyfikuje bambus jako niedrzewny produkt leśny (NTFP).
Tymczasem hodowla bawoła wodnego (Bubalus bubalis) w Indiach, Pakistanie, Wietnamie i Egipcie oraz plantacje bambusa komercyjnego (Phyllostachys edulis, Bambusa vulgaris) w Chinach, Wietnamie, Indonezji i Etiopii są udokumentowanym czynnikiem wylesiania.
Co zgłosiliśmy
- aktualizacja pozycji ex 0201, ex 0202, 0206, 0210 oraz przetworów mięsnych w CN 1602 poprzez rozszerzenie zakresu o rodzaje Syncerus, Bubalus oraz Bison*
- włączenie wyrobów bambusowych do Załącznika I poprzez utworzenie odrębnej pozycji „bamboo and articles thereof” lub rozszerzenie pozycji drewnopochodnych (CN 4421, 9401, 9403, 9601)
Luka 3. „Packaging Loophole” – drewniane materiały opakowaniowe wielokrotnego użytku
Co jest problemem
Zgodnie z przypisami do Załącznika I, opakowania drewniane (palety, skrzynie, kratownice, klocki, kontenery typu IBC z elementami drewnianymi) używane wyłącznie do wspierania, ochrony lub transportu innego produktu są wyłączone z zakresu EUDR. Te same wyroby sprzedawane samodzielnie podlegają pełnemu reżimowi DDS.
Sektor drewnianych opakowań wielokrotnego użytku w UE, którego trzonem jest pula palet EUR/EPAL szacowana na ponad 600 milionów sztuk w obiegu, stanowi kanał o znaczącej skali wolumenowej dla drewna pochodzącego z państw trzecich, w tym z państw o podwyższonym ryzyku wylesiania. W praktyce doradczej obserwujemy, że szczególnie w sektorze e-commerce, automotive i FMCG wolumeny drewna w opakowaniach przewyższają wolumeny drewna sprzedawanego jako produkt samoistny.
Co zgłosiliśmy
- objęcie obowiązkiem DDS przedsiębiorstw logistycznych, spedycyjnych, kurierskich i operatorów platform e-commerce
- wprowadzenie instrumentu „pool-based DDS” dla operatorów paletowych
- obowiązek rocznego raportowania puli do centralnego repozytorium KE z parametryzacją wskaźnika rotacji palet (turnover ratio) i wskaźnika wprowadzeń netto (net introduction ratio)
- spójność interpretacyjna z PPWR w zakresie identyfikowalności materiałowej
Luka 4. „Materiały z recyklingu vs. produkty uboczne” – kolizja z FSC i PEFC
Co jest problemem
Załącznik I zwalnia z obowiązków EUDR wyroby wyprodukowane w 100% z materiałów, które zakończyły swój cykl życia (post-consumer waste, recyklat). Jednocześnie produkty uboczne tartaków – trociny, zrzyny, wióry, ścinki, kora (CN 4401) – pozostają objęte pełnym reżimem DDS i geolokalizacji.
Systemy certyfikacji FSC i PEFC wprowadziły kategorię „Pre-consumer reclaimed material”, co tworzy mierzalną zachętę do reklasyfikacji pełnowartościowych produktów ubocznych jako „materiałów z recyklingu” w celu obejścia obowiązku geolokalizacji. EUDR w obecnym kształcie nie zawiera autonomicznych mechanizmów zabezpieczających przed taką manipulacją, opierając się w praktyce na klasyfikacjach dobrowolnych systemów certyfikacji.
Co zgłosiliśmy
- wprowadzenie do Wytycznych KE autonomicznej, twardej definicji „zakończenia cyklu życia” materiału drzewnego, opartej na: (a) wcześniejszym wprowadzeniu do obrotu jako wyrób gotowy, (b) zmianie właściciela końcowego, (c) zakończeniu użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem
- jednoznaczne wyłączenie pre-consumer waste z kategorii „materiałów z recyklingu”
- obowiązek dokumentacji ścieżki materiałowej (chain-of-custody documentation) dla produktów ubocznych przemysłu drzewnego
- ustanowienie zasady niezależności klasyfikacyjnej EUDR od systemów dobrowolnych
Luka 5. „Declaration in excess” w Załączniku II – efekt „Wielkiego Poligonu”
Co jest problemem
Załącznik II do EUDR nakazuje podanie geolokalizacji wszystkich działek, z których pochodzą surowce wykorzystane do wytworzenia produktu objętego DDS. Wytyczne KE dopuszczają jednak – w przypadku surowców sypkich mieszanych w silosach, tartakach i terminalach przeładunkowych – podanie lokalizacji „w nadmiarze”, czyli zadeklarowanie większej liczby działek niż faktycznie wykorzystano.
Konstrukcja ta sprzyja zjawisku, które określamy mianem „Wielkiego Poligonu”: wielkie koncerny mogą próbować zgłaszać w pojedynczej DDS tysiące, a w skrajnych przypadkach dziesiątki tysięcy współrzędnych GPS, co drastycznie utrudnia organom kontrolnym państw członkowskich weryfikację rzeczywistego ryzyka wylesiania. Choć Komisja słusznie ostrzega o pełnej odpowiedzialności operatora za wszystkie zadeklarowane działki, w systemie teleinformatycznym wciąż brakuje twardych blokad przed nadużywaniem tej funkcji. Pozwala to na funkcjonowanie ukrytej formy bilansu masowego (mass balance) – instrumentu oficjalnie zakazanego przez EUDR.
Co zgłosiliśmy
- ścisłe limity ilościowe i powierzchniowe w postaci twardego progu maksymalnie 120% rzeczywistego areału (excess cap)
- obowiązek uzasadnienia metodologicznego dla każdej deklaracji nadmiarowej
- wskaźnik ryzyka „excess ratio” jako parametr w centralnym repozytorium KE pozwalający na zautomatyzowane ukierunkowanie kontroli krajowych organów
- mechanizm losowych weryfikacji terenowych dla DDS drastycznie przekraczających progi nadmiarowości
Pięć rekomendacji w jednej tabeli
| Nr | Luka strukturalna | Załącznik / Akt | Postulowany instrument | Ścieżka legislacyjna | Adresat |
| 1 | Sztywność kodów HS/CN | Załącznik I | Próg masowy + pass-through DDS + Bill of Materials Declaration | Akt delegowany | DG ENV |
| 2 | Wykluczenia taksonomiczne | Załącznik I (ex 0201, ex 0202) | Rozszerzenie o Syncerus, Bubalus, Bison i wyroby bambusowe | Akt delegowany | DG ENV |
| 3 | Furtka opakowaniowa | Załącznik I (przypisy) | DDS dla operatorów logistycznych, pool-based DDS, raportowanie puli | Akt delegowany + Wytyczne KE | DG ENV + DG TAXUD |
| 4 | Recykling vs. produkty uboczne | Załącznik I + Wytyczne KE | Twarda definicja „end of life”, niezależność od FSC/PEFC | Wytyczne KE + FAQ | DG ENV |
| 5 | Declaration in excess | Załącznik II + Wytyczne KE | Excess cap 120%, uzasadnienie metodologiczne, wskaźnik excess ratio | Wytyczne KE + repozytorium centralne | DG ENV |
Jakie sektory bezpośrednio zyskują na domknięciu tych luk
W zgłoszeniu wskazujemy osiem sektorów rynku UE, na które domknięcie luk ma bezpośredni i mierzalny wpływ:
- sektor mięsny i przetwórstwa mięsa – luka 2 (taksonomia bydła) i luka 1 (przetwory, paszowe, karmy)
- sektor drzewny i meblarski – luki 3, 4 i 1, z bezpośrednim wpływem na producentów płyt drewnopochodnych, mebli i wyrobów drewnopochodnych
- sektor papierniczo-opakowaniowy – luka 3 oraz spójność z PPWR
- sektor logistyczny i e-commerce – luka 3 (pula palet EUR/EPAL)
- sektor kawowy, kakaowy i czekoladowy – luka 1 (wyroby cukiernicze, napoje)
- sektor kosmetyczny i farmaceutyczny – luka 1 (frakcje oleju palmowego)
- sektor motoryzacyjny i oponiarski – luka 1 (kauczuk w wyrobach końcowych)
- sektor paszowy i agro – luka 1 (soja w karmach i mieszankach paszowych)
Spójność z pakietem uproszczeń KE z 4 maja 2026 r.
Wszystkie pięć rekomendacji w pełni respektuje decyzję polityczną Komisji o braku rewizji rdzenia rozporządzenia 2023/1115 i koncentracji na korektach celowanych. Ich wdrożenie jest możliwe bez zmiany rdzenia rozporządzenia:
- trzy poprzez akt delegowany do Załącznika I
- dwie poprzez aktualizację Wytycznych KE, FAQ i parametryzację centralnych repozytoriów
Domknięcie wskazanych luk istotnie zwiększy wiarygodność systemu EUDR, ograniczy ryzyko nieuczciwej konkurencji i zapewni równe traktowanie podmiotów wprowadzających produkty na rynek UE niezależnie od ich pozycji w łańcuchu wartości.
Co dalej – nasza deklaracja wobec Komisji
W zgłoszeniu zadeklarowaliśmy pełną gotowość do dalszego dialogu z Dyrekcją Generalną ds. Środowiska (DG ENV) oraz Dyrekcją Generalną ds. Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD), w tym:
- udziału w pracach stałej grupy interesariuszy KE ds. EUDR, zapowiedzianej w grudniowej nowelizacji 2025 r.
- konsultacjach roboczych z państwami członkowskimi w ramach Komitetu Stałego ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz oraz Grupy Eksperckiej ds. EUDR
- udziału w spotkaniach branżowych Forum Przemysłu Drzewnego 2026 oraz krajowych forów konsultacyjnych przy MKiŚ i MRiRW
Co to oznacza dla Twojej firmy – i jak Ci pomożemy
Jeśli wprowadzasz na rynek UE produkty objęte EUDR – w szczególności w sektorach drzewnym, mięsnym, paszowym, kawowym, kakaowym, papierniczo-opakowaniowym, meblarskim, kosmetycznym lub motoryzacyjnym – każda z opisanych pięciu luk dotyczy Cię bezpośrednio.
W VeriGreen pomagamy w trzech wymiarach:
- audyt zgodności i wdrożenie due diligence zgodnie z piątą iteracją Wytycznych KE z 4 maja 2026 r.
- analiza ryzyka łańcucha dostaw w kontekście pięciu luk strukturalnych, w tym ekspozycji na efekt „Wielkiego Poligonu”
- reprezentacja interesów klienta w konsultacjach KE i krajowych forach przy MKiŚ i MRiRW
Pełna treść stanowiska VeriGreen jest publicznie dostępna w portalu Have Your Say pod numerem F33401959.
Jeśli chcesz porozmawiać, jak pięć luk EUDR przekłada się na operacje Twojej firmy, napisz do nas — biuro@verigreen.pl — albo umów konsultację przez formularz na verigreen.pl.
Pełna treść stanowiska VeriGreen i konsultacje KE
Pełna treść stanowiska EUDR złożonego przez VeriGreen jest publicznie dostępna w portalu Komisji Europejskiej Have Your Say (konsultacje EUDR, F33401959). Zachęcamy do zapoznania się z naszymi propozycjami oraz innymi zgłoszeniami z konsultacji aktu delegowanego z 4 maja 2026 r.
EUDR w praktyce – powiązane analizy VeriGreen
Jeśli interesuje Cię, jak EUDR wpłynie na konkretne sektory i obowiązki Twojej firmy, polecamy nasze pogłębione analizy:
- Wdrożenie EUDR – przewodnik VeriGreen – kompleksowe omówienie obowiązków operatorów i traderów.
- Polska ustawa wdrażająca EUDR (UC101) – analiza projektu z 2 kwietnia 2026 r.
- EUDR w ubojni – jak polska ustawa zmieni zakupy bydła, kary i kontrole.
- EUDR dla tartaków i branży drzewnej – wymagania dla surowca drzewnego (CN 4401, 4407 i pochodnych).
- EUDR w branży budowlanej – obowiązki po grudniu 2026 r.
- EUDR, opakowania, FMCG, PPWR, REACH – przecięcia regulacyjne dla producentów opakowań.
- PPWR dla producentów opakowań – rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych.
- Due Diligence Dostawców – EUDR, PPWR, NIS2 i inne wymagania w jednym procesie.
- Identyfikowalność produkcji – fundament geolokalizacji i traceability w EUDR.
FAQ – EUDR, luki prawne i konsultacje KE
Czym jest EUDR i kogo dotyczy?
EUDR (rozporządzenie 2023/1115) to unijne przepisy o produktach wolnych od wylesiania. Obejmuje operatorów i traderów wprowadzających na rynek UE bydło, drewno, kakao, kawę, palmę, soję, kauczuk oraz ich pochodne – w tym opakowania drewniane, papier, meble i wyroby skórzane.
Jakie 5 luk prawnych EUDR zgłosiła VeriGreen do Komisji Europejskiej?
Stanowisko VeriGreen (F33401959) identyfikuje pięć strukturalnych luk EUDR: 1) sztywne oparcie zakresu o kody HS/CN, 2) wykluczenia taksonomiczne (bawoły, bizony, bambus), 3) Packaging Loophole w opakowaniach drewnianych wielokrotnego użytku, 4) kolizję definicji materiałów z recyklingu z FSC/PEFC, 5) nadużycia geolokalizacji typu Wielki Poligon.
Czy EUDR zostanie zrewidowane w 2026 r.?
Nie. Komisja Europejska 4 maja 2026 r. ogłosiła pakiet uproszczeń EUDR bez rewizji rdzenia rozporządzenia. Zmiany dotyczą aktu delegowanego do Załącznika I, piątej iteracji Wytycznych KE oraz centralnego FAQ.
Gdzie znajdę pełną treść stanowiska VeriGreen w sprawie EUDR?
Pełna treść jest publicznie dostępna w portalu Have Your Say Komisji Europejskiej pod numerem F33401959.
Jak VeriGreen może pomóc w zgodności z EUDR?
Prowadzimy audyty zgodności EUDR, projektujemy systemy due diligence dostawców, wdrażamy identyfikowalność produkcji oraz reprezentujemy interesy klientów w konsultacjach legislacyjnych UE.
Komentarze są zablokowane