Trwają prace nad nową wersją projektu ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (UC101), a etap uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania nie został jeszcze formalnie zakończony – to najważniejsza informacja z odpowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska na wniosek VeriGreen o udostępnienie informacji publicznej. Dla przedsiębiorców czekających na ostateczny kształt polskiej ustawy implementującej rozporządzenie EUDR to sygnał, że proces legislacyjny wciąż trwa, a kluczowe rozstrzygnięcia – w tym stanowisko Ministerstwa do zgłoszonych uwag – zapadną w kolejnych miesiącach.
Dlaczego VeriGreen zwrócił się do Ministerstwa
VeriGreen od kwietnia 2026 roku aktywnie uczestniczy w konsultacjach publicznych projektu ustawy UC101, składając formalne stanowisko zawierające kilkanaście szczegółowych uwag do projektu opublikowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska 2 kwietnia 2026 r.. Uwagi te dotyczyły m.in. braku reguły kolizyjnej dla produktów wieloskładnikowych, rażąco krótkiego czternastodniowego vacatio legis, braku limitów czasu kontroli dla mikroprzedsiębiorców, ograniczenia uprawnień ARiMR do składania oświadczeń DDS wyłącznie za bydło urodzone w Polsce, najsurowszego w polskim prawie systemu kar administracyjnych bez mechanizmów łagodzących, braku budżetu na szkolenia dla przedsiębiorców oraz niewykonalnego obowiązku wpisywania numeru DDS w każdej ofercie handlowej. Z odpowiedzi Ministerstwa wynika, że finalnie VeriGreen zgłosił łącznie 16 uwag do projektu, które zostaną formalnie rozpatrzone w toku dalszych prac legislacyjnych.
Po kilku miesiącach od złożenia stanowiska i braku publicznie dostępnych informacji o statusie projektu, VeriGreen zdecydował się skorzystać z ustawowego prawa dostępu do informacji publicznej. 30 czerwca 2026 r. do Ministerstwa Klimatu i Środowiska trafił wniosek o udostępnienie informacji dotyczących przebiegu prac legislacyjnych nad projektem UC101 – w szczególności o to, na jakim etapie znajdują się obecnie uzgodnienia, kiedy zostanie opublikowana zaktualizowana wersja projektu oraz jak zostaną rozpatrzone uwagi zgłoszone przez uczestników konsultacji. To narzędzie prawne, przewidziane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, pozwala każdemu podmiotowi — bez konieczności wykazywania interesu prawnego – żądać od organów administracji publicznej informacji o stanie prowadzonych przez nie spraw, w tym o postępach prac legislacyjnych.
Co odpowiedziało Ministerstwo Klimatu i Środowiska
21 lipca 2026 r. Departament Instrumentów Środowiskowych Ministerstwa Klimatu i Środowiska przekazał formalną odpowiedź na wniosek VeriGreen, podpisaną przez Zastępcę Dyrektora Departamentu. Odpowiedź, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych, dostarcza kilku istotnych informacji porządkujących obraz obecnego etapu prac nad ustawą.
Projekt wciąż jest w toku uzgodnień
Ministerstwo wprost potwierdza, że etap uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy nie został jeszcze zakończony, a trwają prace nad nową wersją projektu. To oznacza, że wersja projektu z 2 kwietnia 2026 r., do której VeriGreen i inne podmioty zgłaszały uwagi, nie jest wersją ostateczną — zostanie zmieniona, a zakres i charakter tych zmian pozostają na razie niejawne.
Kiedy pojawi się zaktualizowany projekt
Zgodnie z odpowiedzią, zaktualizowany projekt ustawy wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji (OSR) zostaną opublikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny”, z chwilą przekazania stanowiska Ministra Klimatu i Środowiska do uwag zgłoszonych w ramach uzgodnień oraz uwag zgłoszonych w opinii o zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej. Innymi słowy – publikacja nowej wersji projektu jest powiązana z zamknięciem całego procesu odnoszenia się do zgłoszonych uwag, a nie z dowolnym, wcześniejszym momentem.
Raport z konsultacji publicznych jest w przygotowaniu
Ministerstwo poinformowało, że raport z konsultacji publicznych jest obecnie przygotowywany i zostanie udostępniony na stronie Rządowego Centrum Legislacji najpóźniej z dniem przekazania projektu ustawy na kolejny etap prac legislacyjnych, czyli z dniem wniesienia projektu do rozpatrzenia przez Komitet do Spraw Europejskich. Raport ten będzie zawierał wszystkie obligatoryjne elementy określone w § 51 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulaminu pracy Rady Ministrów.
Jak zostaną rozpatrzone uwagi VeriGreen
To najbardziej praktycznie istotny fragment odpowiedzi dla przedsiębiorców śledzących ten temat. Ministerstwo potwierdziło, że wszystkie 16 uwag zgłoszonych przez VeriGreen / Mateusza Srokę zostaną ujęte w tabeli uwag z konsultacji publicznych, stanowiącej załącznik do raportu z konsultacji. Stanowisko do tych uwag przygotowuje Departament Leśnictwa i Łowiectwa, jako właściwa komórka merytoryczna Ministerstwa, we współpracy z Departamentem Prawnym, w ramach prac wewnętrznych nad kolejną wersją projektu ustawy. Ministerstwo zaznaczyło jednak, że uwagi VeriGreen nie stanowiły odrębnego przedmiotu uzgodnień międzyresortowych ani opiniowania — były rozpatrywane w ramach ogólnego procesu konsultacji publicznych, na równi z uwagami innych podmiotów.
Każda zgłoszona uwaga zostanie przytoczona w osobnym wierszu tabeli wraz ze wskazaniem podmiotu, który ją zgłosił, a stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska obejmie informację, czy dana uwaga została uwzględniona w całości, uwzględniona częściowo, czy nieuwzględniona- wraz z uzasadnieniem w przypadku dwóch ostatnich wariantów. Dla VeriGreen oznacza to, że każda z 16 uwag zgłoszonych do projektu – od kwestii kolizji kompetencyjnych organów kontroli, przez vacatio legis, po sporny obowiązek wpisywania numeru DDS w ofertach handlowych – zostanie formalnie skomentowana przez Ministerstwo, a nie pozostawiona bez odpowiedzi.
Czego nie będzie w dokumentacji
Odpowiedź Ministerstwa zawiera również informacje o tym, jakich dokumentów nie należy oczekiwać. Regulamin pracy Rady Ministrów nie przewiduje sporządzania odrębnych dokumentów w postaci tabeli zmian lub tabeli rozbieżności względem wersji skierowanej do konsultacji publicznych, ani informacji, w jakim zakresie projekt został zmieniony w wyniku konsultacji, ani dokumentu podsumowującego wprowadzone zmiany. Oznacza to, że przedsiębiorcy i doradcy śledzący losy projektu będą musieli samodzielnie porównywać kolejne wersje tekstu ustawy, aby zidentyfikować, które zmiany wynikają z konkretnych uwag zgłoszonych w konsultacjach.
Ministerstwo doprecyzowało też, że nie odbyła się i nie jest obecnie planowana konferencja uzgodnieniowa dotycząca projektu ustawy, a także że nie są planowane dodatkowe konsultacje publiczne ani ponowne opiniowanie projektu po wprowadzeniu zmian – w tym z organami właściwymi dla poszczególnych kategorii towarów objętych EUDR, takimi jak Inspekcja Ochrony Środowiska, Inspekcja Handlowa, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspekcja Weterynaryjna, Krajowa Administracja Skarbowa oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. To istotna informacja praktyczna: wersja projektu, która trafi do Stałego Komitetu Rady Ministrów, będzie już wersją zmienioną wewnętrznie przez Ministerstwo – bez formalnej, kolejnej rundy zgłaszania uwag przez podmioty zewnętrzne.
Przewidywany harmonogram dalszych prac
Najbardziej konkretną informacją zawartą w odpowiedzi jest przewidywany termin przekazania projektu do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów i Radę Ministrów – Ministerstwo wskazało na III kwartał 2026 r.. To ważny punkt odniesienia w harmonogramie legislacyjnym, choć – co warto podkreślić – dotyczy on przekazania projektu do rozpatrzenia przez organy rządowe, a nie ostatecznego uchwalenia ustawy przez Sejm i Senat, ani jej wejścia w życie. Między przekazaniem projektu do Stałego Komitetu a jego finalnym uchwaleniem może upłynąć jeszcze wiele miesięcy, w zależności od tempa prac parlamentarnych.
Dlaczego ta odpowiedź ma znaczenie dla przedsiębiorców
Na pierwszy rzut oka odpowiedź Ministerstwa może wydawać się głównie proceduralna – nie zawiera bowiem informacji o konkretnych zmianach merytorycznych w projekcie ustawy. Jednak dla firm przygotowujących się do wdrożenia EUDR ma ona kilka praktycznych implikacji.
Potwierdzenie, że proces legislacyjny wciąż trwa
Wielu przedsiębiorców mogło zakładać, że po zakończeniu formalnego okresu konsultacji publicznych (21 dni od skierowania projektu w kwietniu 2026 r.) projekt trafił już do dalszych etapów procesu legislacyjnego. Odpowiedź Ministerstwa jasno wskazuje, że tak się nie stało – projekt wciąż jest przedmiotem prac wewnętrznych, a jego ostateczna wersja może się różnić od tej, która była przedmiotem kwietniowych konsultacji. To oznacza, że firmy planujące swoje systemy compliance na podstawie kwietniowej wersji projektu powinny zachować ostrożność i traktować szczegółowe rozwiązania proceduralne (np. dotyczące organów kontrolnych, systemu kar czy obowiązku wpisywania numeru DDS w ofertach) jako potencjalnie tymczasowe.
Realna szansa na uwzględnienie uwag zgłoszonych w konsultacjach
Fakt, że wszystkie 16 uwag VeriGreen zostaną formalnie rozpatrzone i skomentowane przez Ministerstwo, potwierdza, że proces konsultacji publicznych nie był czystą formalnością. Dla branż najbardziej narażonych na problemy zidentyfikowane w stanowisku VeriGreen – sektora mięsnego, drzewnego, kawowego i meblarskiego 0 to sygnał, że warto śledzić dalsze etapy prac, ponieważ istnieje realna szansa na modyfikację najbardziej kontrowersyjnych przepisów, takich jak ograniczenie uprawnień ARiMR do bydła urodzonego w Polsce czy brak mechanizmów łagodzenia kar administracyjnych.
Brak ponownych konsultacji oznacza ograniczone okno wpływu
Informacja, że nie są planowane dodatkowe konsultacje publiczne ani ponowne opiniowanie projektu po wprowadzeniu zmian, ma istotne konsekwencje strategiczne. Oznacza to, że obecnie prowadzony etap wewnętrznych prac nad projektem jest praktycznie ostatnim momentem, w którym głos podmiotów zewnętrznych – takich jak VeriGreen, organizacje branżowe czy pojedynczy przedsiębiorcy – może realnie wpłynąć na treść ustawy poprzez formalny mechanizm konsultacyjny. Po opublikowaniu zaktualizowanej wersji projektu i przekazaniu go do Stałego Komitetu Rady Ministrów, możliwości wprowadzania zmian będą już znacznie bardziej ograniczone i będą przebiegać głównie na poziomie prac parlamentarnych, a nie konsultacji społecznych.
Harmonogram wskazuje na napięty czas do 30 grudnia 2026 r.
Przewidywany termin przekazania projektu do Stałego Komitetu Rady Ministrów w III kwartale 2026 r. należy odczytywać w kontekście unijnego harmonogramu stosowania EUDR. Zgodnie z pakietem nowelizacyjnym przyjętym przez Parlament Europejski w grudniu 2025 r., duże i średnie przedsiębiorstwa będą zobowiązane do spełnienia wymogów rozporządzenia EUDR od 30 grudnia 2026 r., a mikro- i mali przedsiębiorcy – od 30 czerwca 2027 r.. Jeśli projekt ustawy trafi do Stałego Komitetu Rady Ministrów pod koniec III kwartału 2026 r., a następnie będzie musiał przejść przez Radę Ministrów, Sejm, Senat i podpis Prezydenta, harmonogram do 30 grudnia 2026 r. staje się bardzo napięty. Istnieje realne ryzyko, że kluczowe elementy krajowej infrastruktury egzekwowania EUDR – takie jak wyznaczenie właściwych organów kontrolnych, uprawnienia ARiMR do składania oświadczeń DDS czy system sankcji – nie będą w pełni gotowe w dniu, w którym rozporządzenie unijne zacznie w pełni obowiązywać w Polsce.
Co to oznacza w praktyce dla firm z sektorów objętych EUDR
Niezależnie od tempa prac nad polską ustawą implementującą, warto pamiętać, że samo rozporządzenie EUDR jest aktem prawa unijnego stosowanym bezpośrednio, bez potrzeby transpozycji do prawa krajowego. Oznacza to, że materialne obowiązki wynikające z EUDR – zakaz wprowadzania na rynek towarów powiązanych z wylesianiem, obowiązek zachowania należytej staranności, składanie oświadczeń DDS w unijnym systemie TRACES – będą obowiązywać od 30 grudnia 2026 r. niezależnie od tego, czy polska ustawa implementująca zostanie uchwalona w tym terminie, czy później.
To, co pozostaje niepewne, to krajowa infrastruktura instytucjonalna: który organ będzie prowadził kontrole, jaki będzie tryb nakładania kar, czy ARiMR będzie mogła składać oświadczenia w imieniu ubojni, i jakie mechanizmy proceduralne (np. ochrona sygnalistów, limity czasu kontroli) będą dostępne dla przedsiębiorców. Dla firm z sektora bydła, drewna, kawy, kakao, soi, kauczuku i oleju palmowego oznacza to, że przygotowania do EUDR nie powinny być wstrzymywane w oczekiwaniu na finalną wersję ustawy krajowej.
Kilka praktycznych wniosków dla przedsiębiorców na tym etapie:
- Nie warto czekać z wdrażaniem procedur należytej staranności do uchwalenia ustawy krajowej – obowiązki materialne EUDR i tak zaczną obowiązywać 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw.
- Firmy importujące bydło z innych państw członkowskich UE powinny już teraz przygotować własne procedury składania DDS, nie licząc na to, że ARiMR obejmie tę kategorię swoim wsparciem – obecny projekt ogranicza uprawnienia ARiMR do bydła urodzonego w Polsce.
- Warto monitorować stronę Rządowego Centrum Legislacji w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny”, gdzie zgodnie z deklaracją Ministerstwa pojawi się zaktualizowany projekt ustawy wraz z uzasadnieniem, OSR i raportem z konsultacji.
- Firmy, które nie zdążyły zgłosić uwag w kwietniowej rundzie konsultacji, powinny rozważyć bezpośredni kontakt z Departamentem Leśnictwa i Łowiectwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ponieważ formalna, kolejna runda konsultacji publicznych nie jest planowana.
- Sektory najbardziej dotknięte niepewnością proceduralną – mięsny, drzewny i meblarski – powinny already teraz przygotować scenariusze awaryjne na wypadek, gdyby ostateczna wersja ustawy nie weszła w życie przed 30 grudnia 2026 r.
Jak VeriGreen będzie monitorować dalsze etapy prac
VeriGreen będzie na bieżąco śledzić publikacje na stronie Rządowego Centrum Legislacji oraz kolejne etapy prac nad projektem UC101, w tym zaktualizowaną wersję projektu, raport z konsultacji publicznych oraz tabelę uwag z odniesieniem Ministerstwa do stanowiska zgłoszonego przez naszą firmę. Po opublikowaniu tych dokumentów przygotujemy szczegółową analizę porównawczą, wskazując, które z 16 zgłoszonych uwag zostały uwzględnione, które odrzucone, oraz jakie uzasadnienie przedstawiło Ministerstwo dla decyzji o nieuwzględnieniu poszczególnych propozycji.
Szczególną uwagę będziemy zwracać na cztery kwestie, które w naszej ocenie mają największy wpływ na realną wykonalność ustawy dla przedsiębiorców: mechanizm rozstrzygania kompetencji organów kontrolnych przy produktach wieloskładnikowych, długość vacatio legis i istnienie okresu przejściowego z pouczeniami zamiast kar, zakres uprawnień ARiMR do składania oświadczeń DDS za bydło importowane z innych krajów UE, oraz los kontrowersyjnego art. 3, nakładającego obowiązek wpisywania numeru DDS w każdej ofercie handlowej – przepisu, który w naszej ocenie jest niezgodny z systematyką rozporządzenia EUDR i operacyjnie niewykonalny w praktyce handlowej.
Dlaczego warto korzystać z prawa do informacji publicznej
Ten przypadek dobrze ilustruje, jak firmy doradcze i organizacje branżowe mogą wykorzystywać ustawowe instrumenty transparentności administracji publicznej do monitorowania procesu legislacyjnego, który bezpośrednio wpływa na warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r., nie wymaga żadnych szczególnych uprawnień ani interesu prawnego – może z niego skorzystać każdy przedsiębiorca, organizacja czy osoba fizyczna zainteresowana losami konkretnego projektu ustawy.
W przypadku regulacji tak złożonych i wieloetapowych jak implementacja EUDR, gdzie formalny okres konsultacji publicznych trwa zaledwie 21 dni, a między złożeniem uwag i publikacją stanowiska organu mogą upłynąć miesiące, aktywne monitorowanie procesu – w tym poprzez formalne wnioski o informację – pozwala przedsiębiorcom i ich doradcom uzyskać wcześniejszy wgląd w kierunek prac legislacyjnych, zamiast czekać na jednostronną publikację ostatecznego tekstu ustawy.
Podsumowanie kluczowych ustaleń
Poniższa tabela zbiera najważniejsze informacje z odpowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska z 21 lipca 2026 r.
| Element | Ustalenie Ministerstwa |
|---|
Odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska nie przynosi jeszcze rozstrzygnięcia najważniejszych sporów wokół projektu UC101, ale potwierdza, że proces legislacyjny wciąż trwa, a głos zgłoszony przez VeriGreen w konsultacjach publicznych zostanie formalnie rozpatrzony przez właściwy departament Ministerstwa. Dla przedsiębiorców z sektorów objętych EUDR najważniejszym wnioskiem pozostaje to, że przygotowania do wdrożenia rozporządzenia unijnego nie powinny czekać na finalizację polskiej ustawy implementującej – materialne obowiązki EUDR zaczną obowiązywać niezależnie od tempa prac krajowego ustawodawcy.
Komentarze są zablokowane