EUDR Annex I kawa rozpuszczalna, skóra i mydło – to główne tematy planowanych zmian w wykazie produktów objętych rozporządzeniem o wylesianiu. Komisja Europejska szykuje pierwszą zmianę Annex I w drodze aktu delegowanego. Zmiany nie pójdą przez nowelizację zasadniczego tekstu. Co zostanie dodane do zakresu? Co może wypaść? I dlaczego kwiecień 2026 będzie miesiącem przełomowym dla firm importujących kawę, olej palmowy i skórę bydlęcą?
Dlaczego akt delegowany, a nie nowelizacja rozporządzenia?
Grudniowa nowelizacja EUDR (Regulation 2025/2650) wprowadziła kluczową zmianę instytucjonalną: dała Komisji Europejskiej uprawnienie do modyfikacji Annex I – wykazu produktów objętych rozporządzeniem – w drodze aktu delegowanego. To oznacza, że KE może dodawać lub usuwać produkty z zakresu EUDR bez konieczności uruchamiania pełnej procedury legislacyjnej w Parlamencie Europejskim i Radzie.
Dlaczego to istotne? Pełna nowelizacja rozporządzenia zajmuje zwykle 12–18 miesięcy i wymaga zgody trzech instytucji. Akt delegowany to procedura uproszczona – KE przygotowuje projekt, konsultuje go publicznie, a Parlament i Rada mają prawo sprzeciwu w ciągu dwóch miesięcy. Jeśli nie zgłoszą zastrzeżeń, akt wchodzi w życie automatycznie.
Komisarz Jessika Roswall potwierdziła tę strategię na zamkniętym spotkaniu z przedstawicielami branży w lutym 2026: tekst rozporządzenia nie zostanie otwarty na nowo. Wszelkie zmiany w wykazie produktów pójdą wyłącznie przez akt delegowany. To świadoma decyzja polityczna – otwarcie tekstu oznaczałoby ryzyko renegocjacji całego rozporządzenia, na co KE nie może sobie pozwolić przy tak krótkim czasie do wejścia w życie przepisów.
Dla firm oznacza to jedno: zakres produktowy EUDR może się zmienić szybciej niż ktokolwiek zakładał. I właśnie to dzieje się teraz.
Przecieki z Brukseli – co EurActiv ujawnił 10 lutego
10 lutego 2026 portal EurActiv opublikował exclusive, w którym ujawnił szczegóły zamkniętego spotkania Komisji Europejskiej z przedstawicielami branży. Na spotkaniu omawiano planowane zmiany w wykazie produktów EUDR – czyli w Annex I do rozporządzenia.
Najważniejsze informacje z przecieków:
- Kawa rozpuszczalna zostanie dodana do zakresu EUDR – jej pominięcie było zwykłym błędem w kodach CN (klasyfikacji celnej)
- Mydło wyprodukowane z oleju palmowego również zostanie włączone – analogiczna luka techniczna
- Książki i czasopisma zostały już wyłączone w grudniowej nowelizacji – lobbing sektora wydawniczego okazał się skuteczny
- Skóra bydlęca – decyzja jest nadal określana jako „polityczna”, co oznacza, że nie ma jeszcze konsensusu
Kilka dni później, 20 lutego, newsletter Politico Pro potwierdził te informacje, dodając, że KE planuje opublikować projekt aktu delegowanego do końca marca lub na początku kwietnia 2026. Konsultacje publiczne mają trwać standardowe cztery tygodnie.
To ważna informacja dla każdego operatora objętego EUDR. Konsultacje publiczne to jedyny moment, w którym firmy mogą oficjalnie zgłosić swoje stanowisko. Po zamknięciu konsultacji KE finalizuje akt i przesyła go Parlamentowi i Radzie – a ci mają jedynie prawo sprzeciwu, nie prawo poprawki.
EUDR Annex I: kawa rozpuszczalna – błąd w kodach CN, który otworzył lukę
To jeden z najbardziej zaskakujących wątków w całej historii EUDR. Rozporządzenie o wylesianiu obejmuje kawę – ale tylko surowe ziarno i produkty bezpośrednio z niego wytworzone, zgodnie z kodami Nomenklatury Scalonej (CN) wymienionymi w Annex I. Problem polega na tym, że kawa rozpuszczalna (soluble coffee, instant coffee) ma odrębny kod CN (2101), który nie został uwzględniony w pierwotnym wykazie.
Jak do tego doszło? Według źródeł EurActiv, był to zwykły błąd legislacyjny – nie świadoma decyzja polityczna. Twórcy rozporządzenia skupili się na surowym ziarnie kawy i jego pierwszych przetworach, pomijając fakt, że kawa rozpuszczalna przechodzi dodatkowy proces ekstrakcji i suszenia, który nadaje jej odrębny kod celny.
Skala problemu jest ogromna. Globalny rynek kawy rozpuszczalnej to ponad 30 miliardów dolarów rocznie. Europa jest jednym z głównych rynków konsumpcji – w niektórych krajach członkowskich kawa rozpuszczalna stanowi ponad 40% całej konsumpcji kawy. Pozostawienie jej poza zakresem EUDR stworzyłoby oczywistą ścieżkę obejścia regulacji: zamiast importować surowe ziarno (objęte EUDR), importerzy mogliby sprowadzać kawę rozpuszczalną (poza EUDR) – osiągając ten sam efekt bez żadnych obowiązków należytej staranności.
KE traktuje tę poprawkę jako techniczną, nie polityczną. Dodanie kawy rozpuszczalnej do Annex I jest przewądzone – pytanie brzmi jedynie, czy nastąpi to w pierwszym akcie delegowanym (kwiecień 2026), czy w kolejnym.
Co to oznacza dla importerów kawy w Polsce?
Polska jest znaczącym rynkiem kawy rozpuszczalnej. Firmy importujące kawę rozpuszczalną z Brazylii, Wietnamu czy Indonezji powinny już teraz założyć, że produkt ten zostanie objęty EUDR. To oznacza konieczność wdrożenia pełnego systemu należytej staranności: identyfikowalność w łańcuchu dostaw, geolokalizacja działek uprawnych, ocena ryzyka i składanie oświadczeń DDS w systemie TRACES.
Dla firm, które już mają system due diligence na surowe ziarno kawy, rozszerzenie na kawę rozpuszczalną nie będzie rewolucją – to kwestia dodania nowych kodów CN i rozszerzenia procedur na dodatkową kategorię produktową. Dla tych, którzy importują wyłącznie kawę rozpuszczalną i dotychczas nie podlegali EUDR – to zmiana fundamentalna.
Mydło z oleju palmowego – druga luka w wykazie
Identyczny mechanizm dotyczy mydła wyprodukowanego z oleju palmowego. EUDR obejmuje olej palmowy i jego pochodne – ale klasyfikacja celna mydła (kody CN 3401) nie została uwzględniona w Annex I. To oznacza, że olej palmowy importowany do UE podlega EUDR, ale mydło wyprodukowane z tego samego oleju palmowego w kraju trzecim – już nie.
Problem jest analogiczny do kawy rozpuszczalnej: regulujesz surowiec, ale nie regulujesz produktu końcowego. To tworzy ścieżkę obejścia, która podważa sens całego rozporządzenia. KE to dostrzegła i planuje zamknąć tę lukę równolegle z kawą rozpuszczalną – w tym samym akcie delegowanym.
Komisarz Roswall określiła obie poprawki jako techniczne korekty, nie jako rozszerzenie zakresu regulacji. To ważne rozróżnienie – KE nie chce, aby te zmiany były postrzegane jako zaostrzenie przepisów, lecz jako uszczelnienie istniejącego systemu.
Dla producentów kosmetyków i środków czystości w Polsce to sygnał, że należy śledzić prace nad aktem delegowanym. Jeśli Twoja firma importuje mydło lub surowce mydłowe z krajów produkujących olej palmowy – Malezji, Indonezji, Kolumbii – przygotuj się na objęcie EUDR.
Skóra bydlęca – decyzja polityczna, nie techniczna
O ile kawa rozpuszczalna i mydło to korekty techniczne, o tyle skóra bydlęca to temat zupełnie innej wagi. Tu nie chodzi o błąd w kodach CN – tu chodzi o fundamentalną decyzję polityczną: czy skóra, jako produkt pochodny bydła, powinna podlegać EUDR?
Bydło jest jednym z siedmiu surowców objętych rozporządzeniem. Hodowla bydła jest głównym motorem wylesiania w Ameryce Południowej – szczególnie w Brazylii, Paragwaju i Argentynie. EUDR obejmuje mięso wołowe i produkty z niego wytworzone, ale skóra bydlęca – mimo że pochodzi z tego samego zwierzęcia – znalazła się w szarej strefie regulacyjnej.
Raport Earthsight z 31 marca 2026
31 marca 2026 organizacja Earthsight opublikowała obszerny raport dokumentujący lobbing europejskiego sektora skórzanego przeciwko objęciu skóry przepisami EUDR. Raport ujawnia, że COTANCE (Konfederacja Krajowych Stowarzyszeń Garbarzy UE) i UNIC (Włoskie Stowarzyszenie Garbarzy) od miesięcy prowadzą intensywne działania lobbingowe w Brukseli.
Główny argument branży skórzanej brzmi: skóra jest produktem ubocznym produkcji mięsa. Nikt nie hoduje bydła dla skóry – skóra to po prostu pozostałość po uboju. Objęcie jej EUDR nie zmniejszy wylesiania, a jedynie obciąży europejski przemysł skórzany – zwłaszcza włoski, który jest jednym z filarów luksusowej mody europejskiej.
Earthsight kontrargumentuje: skóra stanowi ok. 17% wartości bydła. To nie jest marginalny produkt uboczny – to znaczący strómień przychodów, który współfinansuje hodowlę bydła na terenach pozyskanych z wylesiania. Według raportu, import skóry surowej z Brazylii do UE w 2024 roku przekroczył 1,2 miliarda euro – a część tej skóry pochodzi z regionu Amazonii i Cerrado, gdzie wylesianie postępuje najszybciej.
Raport Earthsight dokumentuje również spotkania przedstawicieli COTANCE z komisarzami i ich gabinetami. Sektor skórzany argumentuje, że objęcie skóry EUDR spowoduje przeniesienie produkcji poza Europę – do Chin, Indii i Turcji – gdzie standardy środowiskowe są niższe.
Głosowanie w Parlamencie Europejskim
Temat skóry był już przedmiotem głosowania w Parlamencie Europejskim podczas prac nad grudniową nowelizacją. Poprawka zakładająca wyłączenie skóry z zakresu EUDR została odrzucona stosunkiem głosów. Jednak temat wraca – tym razem przez ścieżkę aktu delegowanego, gdzie decyzja leży wyłącznie w rękach Komisji.
Stan na 1 kwietnia 2026: KE nie zajęła oficjalnego stanowiska. Decyzja jest wciąż opisywana jako polityczna. Kwiecień pokaże, w którą stronę wahadlo się wychyli. Dla polskich ubojni i producentów wyrobów skórzanych to moment, w którym warto zacząć przygotowania – niezależnie od wyniku.
Książki i czasopisma – precedens wyłączenia
Grudniowa nowelizacja EUDR przyniosła jedno znaczące wyłączenie: książki i czasopisma drukowane na papierze zostały usunięte z zakresu rozporządzenia. To efekt wielomiesięcznego lobbingu sektora wydawniczego, który argumentował, że papier do druku stanowi marginalną część globalnego zużycia pulpy drzewnej i że objęcie książek EUDR nie przyniosłoby wymiernych korzyści środowiskowych, a jedynie sparaliżowałoby małe wydawnictwa.
Ten precedens jest istotny z dwóch powodów. Po pierwsze, pokazuje, że wyłączenia z zakresu EUDR są możliwe – ale wymagają silnych argumentów i skutecznego lobbingu. Po drugie, sektor skórzany próbuje powtórzyć ten sam schemat. COTANCE otwarcie powołuje się na przykład książek jako dowd na to, że Komisja jest gotowa do pragmatycznych wyłączeń.
Różnica jest jednak fundamentalna. Papier do druku książek pochodzi głównie z europejskich plantacji zrównoważonego leśnictwa – ryzyko wylesiania jest minimalne. Skóra bydlęca z Ameryki Południowej – to zułpełnie inna historia. Dlatego KE nie traktuje obu przypadków jednakowo, mimo nacisków branży.
Przegląd upraszczający – deadline 30 kwietnia
Art. 1 ust. 3 Regulation 2025/2650 nakłada na Komisję Europejską obowiązek przedstawienia raportu z przeglądu EUDR do 30 kwietnia 2026. To nie jest opcja – to obowiązek prawny. Raport ma obejmować ocenę wpływu regulacji, analizę obciążeń administracyjnych oraz rekomendacje dalszych uproszczeń.
Pakiet upraszczający, który KE przygotowuje na kwiecień, ma trzy elementy:
- Akt delegowany zmieniający Annex I – dodanie kawy rozpuszczalnej i mydła, decyzja ws. skóry
- Zmieniony akt wykonawczy dot. systemu IT – aktualizacja TRACES pod grudniowe uproszczenia (podział upstream/downstream, uproszczone DDS dla handlowców)
- Wytyczne techniczne – nowe FAQ i guidance documents dot. e-commerce, reimportu, obowiązków operatorów downstream oraz zasad składania oświadczeń
Dla firm przygotowujących się do EUDR ten pakiet jest kluczowy. Dopiero po jego opublikowaniu będzie można z pełną pewnością określić, jakie produkty są objęte regulacją, jak działa system informatyczny i jakie dokładnie obowiązki ciążą na poszczególnych operatorach w łańcuchu dostaw. Jeśli jeszcze nie zapoznałeś się z podziałem na operatorów upstream i downstream, przeczytaj nasz przewodnik po EUDR.
Omnibus środowiskowy – pośredni wpływ na EUDR
Równolegle do prac nad aktem delegowanym trcą konsultacje publiczne dotyczące pakietu Omnibus środowiskowy (VIII), które Komisja Europejska otworzyła 19 marca 2026. Konsultacje są otwarte do 7 maja 2026 i dotyczą uproszczeL wymogów administracyjnych w unijnym prawodawstwie środowiskowym.
Choć Omnibus nie zmienia bezpośrednio tekstu EUDR, jego wpływ na ekosystem regulacyjny jest znaczący. Pakiet Omnibus I z lutego 2025 radykalnie ograniczył zakres dyrektyw CSRD i CSDDD – obowiązkowe raportowanie ESG ograniczono do firm zatrudniających ponad 1000 pracowników, a ocenę ryzyka w łańcuchu dostaw skupiono na bezpośrednich partnerach biznesowych (Tier 1).
Dla opertorów EUDR to ma konkretne konsekwencje. Mniej firm raportujących ESG oznacza mniej danych w łańcuchu dostaw. Firmy niżej w łańcuchu dostaw – zwolnione z CSRD i CSDDD – mogą nie gromadzić informacji, których potrzebują operatorzy pierwszego wprowadzenia na rynek UE. To sprawia, że własny system identyfikowalności i weryfikacji dostawców staje się jeszcze ważniejszy niż wcześniej.
Jeśli jesteś operatorem EUDR i polegasz na danych od swoich dostawców – sprawdź, czy Omnibus nie zwolnił ich z obowiązków raportowych. Może się okazać, że dane, na które liczyłeś, po prostu nie będą dostępne. Więcej o budowaniu systemu identyfikowalności w naszym artykule o identyfikowalności w łańcuchu dostaw.
System TRACES – zamknięty od 16 lutego, otwarcie w połowie kwietnia
System informatyczny EUDR – moduł TRACES NT – został przełączony w tryb tylko do odczytu 16 lutego 2026. Od tego momentu nie można składać oświadczeń należytej staranności (DDS), rejestrować nowych kont opertorów ani testować systemu w środowisku Acceptance.
Przerwa jest związana z aktualizacją systemu pod grudniowe uproszczenia – przede wszystkim pod nowy podział na operatorów upstream i downstream oraz uproszczone oświadczenia dla handlowców. KE zapowiedziała ponowne uruchomienie systemu w połowie kwietnia 2026, choć dokładna data nie została jeszcze podana.
To kluczowa informacja dla firm, które planowały testowanie systemu w I kwartale 2026. Jeśli Twoja firma jest w trakcie przygotowań do EUDR, wykorzystaj ten czas na dopracowanie procedur wewnętrznych, szkolenie zespołu i przygotowanie danych – tak aby po otwarciu TRACES można było od razu przejść do testowania praktycznego.
Dla tartaków i producentów mebli to oznacza, że kwiecień będzie pierwszym miesiącem, w którym można realnie przetestować składanie oświadczeń w systemie. Warto być gotowym od pierwszego dnia.
Nowe infografiki łańcucha dostaw – 3. edycja z 24 marca
24 marca 2026 Komisja Europejska opublikowała trzecią edycję infografik EUDR Supply Chain. Obejmują one wszystkie siedem surowców: wołowinę, kakao, kawę, olej palmowy, kauczuk, soję i drewno. Co istotne – infografiki uwzględniają już grudniowy podział na operatorów upstream (pierwsze wprowadzenie na rynek UE, pełne due diligence) i operatorów downstream (uproszczone obowiązki).
Infografiki są dostępne na stronie Green Forum Komisji Europejskiej w zakładce Nature and Biodiversity. Dla każdego surowca KE przygotowała osobną grafikę pokazującą cały łańcuch dostaw – od producenta w kraju trzecim, przez importera, przetwórcę, aż po detalstę w UE. Każdy punkt w łańcuchu jest oznaczony jako upstream lub downstream, z jasnym opisem obowiązków.
Jeśli nie wiesz, gdzie jesteś w łańcuchu dostaw EUDR – zacznij od tych infografik. To najlepsza wizualizacja obowiązków, jaką KE dostarczyła. Dla branży drzewnej i meblarskiej szczególnie istotna jest infografika dotycząca drewna, która jasno rozgranicza obowiązki tartaków, producentów mebli i sieci handlowych.
Tabela zmian w wykazie produktów EUDR
Poniższa tabela podsumowuje planowane zmiany w Annex I na podstawie dostępnych informacji z marca 2026:
| Produkt | Obecny status | Planowana zmiana | Charakter decyzji |
|---|---|---|---|
| Kawa rozpuszczalna (CN 2101) | Poza zakresem | Dodanie do Annex I | Techniczny – korekta błędu |
| Mydło z oleju palmowego (CN 3401) | Poza zakresem | Dodanie do Annex I | Techniczny – korekta luki |
| Skóra bydlęca | W szarej strefie | Decyzja w toku | Polityczny – brak konsensusu |
| Książki i czasopisma | Wyłączone (grudzień 2025) | Brak zmian | Zamknięty |
| Surowe ziarno kawy | W zakresie | Brak zmian | Bez zmian |
| Olej palmowy surowy | W zakresie | Brak zmian | Bez zmian |
| Drewno i wyroby drzewne | W zakresie | Brak zmian | Bez zmian |
Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu do EUDR?
Zespół VeriGreen wspiera firmy na każdym etapie wdrażania EUDR – od audytu wstępnego, przez budowę systemu identyfikowalności i należytej staranności, po przygotowanie oświadczeń DDS w systemie TRACES. Niezależnie od tego, czy importujesz kawę, olej palmowy, drewno czy skórę – pomożemy Ci przygotować się na zmiany, zanim wejdą w życie.
Komentarze są zablokowane