Projekt ustawy UC101 – co zmienia dla branży meblarskiej

Dnia 8 kwietnia 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, pod podpisem Podsekretarza Stanu Mikołaja Dorożały, skierowało do konsultacji publicznych i opiniowania projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów – numer UC101 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten stanowi krajową implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r., powszechnie znanego jako EUDR (EU Deforestation Regulation). Termin na zgłoszenie uwag wyznaczono na 21 dni, uzasadniając skrócenie terminu „ważnym interesem publicznym” – koniecznością jak najszybszego wyznaczenia organów właściwych.

Rozporządzenie EUDR zostało dwukrotnie nowelizowane. Pierwsza zmiana z grudnia 2024 r. (rozporządzenie 2024/3234) przesunęła datę rozpoczęcia stosowania. Druga, kluczowa nowelizacja z grudnia 2025 r. (rozporządzenie 2025/2650) wprowadziła istotne zmiany dotyczące obowiązków podmiotów i podmiotów handlowych, w tym uproszczenia dla operatorów dalszego szczebla oraz kategorię mikropodmiotów i małych podmiotów pierwotnych. Obowiązujące terminy stosowania to 30 grudnia 2026 r. dla operatorów dużych i średnich oraz 30 czerwca 2027 r. dla mikro- i małych przedsiębiorców.

Polska została zaklasyfikowana przez Komisję Europejską na mocy rozporządzenia wykonawczego 2025/1093 z dnia 22 maja 2025 r. jako kraj o niskim ryzyku produkcji odnośnych towarów powodujących niezgodność. Ta klasyfikacja ma fundamentalne znaczenie – oznacza, że przypadki produkcji towarów powodujących wylesianie są w Polsce rzadkością, co przekłada się na łagodniejszy reżim kontrolny (obowiązkowa kontrola jedynie 1% podmiotów rocznie w porównaniu z 9% dla krajów wysokiego ryzyka). Jednak – jak zobaczymy w dalszej części artykułu – polski ustawodawca w projekcie UC101 w kilku istotnych miejscach poszedł dalej niż wymaga tego rozporządzenie EUDR, stosując praktykę zwaną gold platingiem, która budzi poważne kontrowersje wśród przedsiębiorców i organizacji branżowych.

Branża meblarska jest jednym z największych sektorów polskiego przemysłu – Polska jest czwartym eksporterem mebli na świecie i największym w Europie. W 2025 r. w procedurze wywozu dla drewna i kauczuku odnotowano aż 652 622 zgłoszeń celnych obejmujących 1 360 715 pozycji, a w procedurze dopuszczenia do obrotu – 274 419 zgłoszeń z 473 514 pozycjami. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska szacuje liczbę podmiotów prowadzących działalność obejmującą wprowadzanie drewna lub produktów z drewna do obrotu, podlegających EUDR, na ok. 60 000, a podmiotów w zakresie kauczuku na ok. 10 000. Te liczby pokazują skalę wyzwania – ustawa UC101 dotknie dziesiątek tysięcy polskich przedsiębiorstw, z czego znaczna część to firmy meblarskie.

Kluczowe definicje – kto jest kim w łańcuchu dostaw

Zanim przejdziemy do analizy poszczególnych modeli biznesowych, należy precyzyjnie zdefiniować pojęcia, którymi posługuje się rozporządzenie EUDR i projekt ustawy UC101. Art. 2 projektu ustawy definiuje kluczowe terminy przez odesłanie do rozporządzenia 2023/1115:

Podmiot (operator) – to osoba fizyczna lub prawna, która w ramach działalności gospodarczej wprowadza odnośne produkty do obrotu (czyli po raz pierwszy umieszcza je na rynku unijnym – najczęściej przez import z kraju trzeciego) lub je wywozi z Unii. Operator ponosi najwyższy poziom odpowiedzialności i musi przeprowadzić pełną procedurę należytej staranności (Due Diligence System – DDS) obejmującą trzy etapy: gromadzenie informacji, ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko.

Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw (downstream operator) – to podmiot, który w ramach działalności gospodarczej udostępnia na rynku odnośne produkty już objęte co najmniej jednym oświadczeniem o należytej staranności złożonym wcześniej przez operatora wyższego szczebla. Kluczowe jest tutaj słowo „już objęte” – downstream operator działa w ramach łańcucha, w którym ktoś wcześniej (operator) wykonał pełną procedurę DDS.

Podmiot handlowy (trader) – podmiot, który udostępnia odnośne produkty na rynku, nie dokonując ich istotnego przetworzenia. W branży meblarskiej byłby to np. dystrybutor, hurtownia meblowa lub sieć handlowa sprzedająca meble bez ich modyfikacji.

Mikropodmiot pierwotny lub mały podmiot pierwotny – nowa kategoria wprowadzona nowelizacją z grudnia 2025 r. (rozporządzenie 2025/2650), uprawniająca do składania jednorazowej uproszczonej deklaracji zamiast pełnego DDS, co znacząco redukuje obciążenia biurokratyczne.

Oświadczenie o należytej staranności – dokument składany w systemie informacyjnym TRACES, potwierdzający przeprowadzenie procedury DDS. Każde oświadczenie otrzymuje unikalny numer referencyjny, który musi towarzyszyć produktowi na każdym etapie łańcucha dostaw.

Jednorazowa uproszczona deklaracja – alternatywna forma oświadczenia dostępna dla mikropodmiotów i małych podmiotów pierwotnych, identyfikowana indywidualnym identyfikatorem.

Prawidłowe zakwalifikowanie podmiotu – operator, downstream operator czy podmiot handlowy – determinuje zakres obowiązków prawnych, administracyjnych i finansowych. Nieprawidłowa kwalifikacja może prowadzić albo do niedopełnienia obowiązków (i kar), albo do zbędnego ponoszenia kosztów procedury DDS, która nie jest wymagana.

Model 1: Importer gotowych mebli z Chin i Wietnamu – pełna należyta staranność

Pierwszy i najbardziej wymagający model biznesowy w branży meblarskiej to import gotowych mebli z krajów trzecich. Główne kierunki importu to Chiny i Wietnam, ale również Indonezja, Malezja, Indie i Brazylia. Importer, który sprowadza meble zawierające drewno – a praktycznie każdy mebel zawiera drewno w jakiejś formie, od konstrukcji nośnej przez elementy dekoracyjne po opakowania – pełni rolę operatora w rozumieniu EUDR. Wprowadza bowiem na rynek unijny produkt, dla którego nie istnieje wcześniejsze oświadczenie o należytej staranności złożone przez żaden inny podmiot na terenie UE.

Obowiązki importera mebli z krajów trzecich wynikają wprost z rozdziału 2 rozporządzenia EUDR i obejmują trzyetapową procedurę należytej staranności:

Etap 1 – Gromadzenie informacji (art. 9 EUDR): Importer musi zebrać dane geolokalizacyjne wszystkich działek, z których pochodzi drewno użyte do produkcji mebli. Oznacza to, że chiński czy wietnamski producent mebli musi dostarczyć współrzędne GPS działek leśnych, z których pozyskano surowiec – nie wystarczy ogólne wskazanie regionu czy prowincji. Wymagane są również: opis produktu (w tym nazwa handlowa i kod CN), kraj produkcji, ilość, dane dostawcy, dokumenty potwierdzające zgodność z lokalnymi przepisami prawa kraju produkcji oraz dowody, że produkcja nie powodowała wylesiania po 31 grudnia 2020 r.

Etap 2 – Ocena ryzyka (art. 10 EUDR): Importer musi przeprowadzić systematyczną ocenę ryzyka uwzględniającą: klasyfikację ryzyka kraju pochodzenia surowca (Chiny i Wietnam nie zostały zaklasyfikowane jako kraje niskiego ryzyka), skomplikowanie i przejrzystość łańcucha dostaw, doniesienia o wylesianiu w regionie pozyskania, występowanie konfliktów zbrojnych, sankcji, korupcji, a także wiarygodność i adekwatność dostarczonych dokumentów.

Etap 3 – Środki zmniejszające ryzyko (art. 11 EUDR): Jeśli ocena ryzyka nie wykaże ryzyka znikomego, importer musi wdrożyć dodatkowe procedury: niezależne audyty u dostawcy, weryfikację dokumentów przez zewnętrznych ekspertów, analizy zdjęć satelitarnych potwierdzających brak wylesiania na wskazanych działkach, a w skrajnych przypadkach – rezygnację z zakupu od konkretnego dostawcy.

Po pomyślnym przejściu całej procedury importer składa oświadczenie o należytej staranności w systemie informacyjnym TRACES i otrzymuje numer referencyjny. Bez tego numeru organ celny odmówi przyjęcia zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu – art. 16 projektu ustawy UC101 jednoznacznie to przesądza.

Wyzwania praktyczne dla importerów mebli z Azji są fundamentalne. Typowy chiński producent mebli kupuje drewno od kilkudziesięciu pośredników, którzy z kolei zaopatrują się u wielu tartaków i leśników. Uzyskanie wiarygodnych danych geolokalizacyjnych z każdego poziomu tego rozbudowanego łańcucha jest ekstremalnie trudne. Wielu azjatyckich dostawców nie posiada systemów traceability i nie jest w stanie dostarczyć wymaganych informacji. W praktyce może to oznaczać konieczność głębokiej restrukturyzacji łańcuchów dostaw, ograniczenia liczby dostawców do tych, którzy zapewniają pełną transparencję, lub wręcz przeniesienia produkcji bliżej europejskich źródeł surowca.

Model 2: Krajowy producent mebli z płyt meblowych – downstream operator

Drugi model to krajowy producent mebli, który kupuje gotowe płyty meblowe – wiórowe, MDF (Medium-Density Fibreboard), HDF (High-Density Fibreboard) – od polskich producentów płyt drewnopochodnych. Płyty te powstają z drewna pozyskiwanego z Lasów Państwowych (LP), przerabianego w krajowych tartakach i zakładach płytowych. Cały proces – od pozyskania drewna okrągłego po gotową płytę i mebel – odbywa się w Polsce, na terenie Unii Europejskiej.

Łańcuch dostaw w tym modelu ma typowo 3-4 ogniwa, a najnowsze prawo z grudnia 2025 r. drastycznie redukuje biurokrację dla dalszych ogniw:

Lasy Państwowe (Operator / Podmiot pierwotny) – pozyskują drewno z polskich lasów. Jako podmiot, który po raz pierwszy wprowadza „odnośny produkt” (drewno okrągłe) do obrotu, pełnią rolę operatora i przyjmują na siebie cały ciężar due diligence. Muszą złożyć w systemie informacyjnym pełne Oświadczenie o Należytej Staranności (DDS) i uzyskać numer referencyjny. Korzystając z niedawnej klasyfikacji Polski jako kraju o niskim ryzyku, LP mogą stosować uproszczoną należytą staranność (art. 13 EUDR), co zwalnia je z rygorystycznej oceny i ograniczania ryzyka, o ile nie powezmą informacji o możliwych naruszeniach.

Tartak / zakład przerobu drewna (Pierwszy podmiot na dalszym etapie) – kupuje drewno okrągłe od LP, przetwarza je na tarcicę lub zrębki. Ponieważ tartak kupuje bezpośrednio od Operatora (LP), ma bezwzględny obowiązek pobrać od LP numery referencyjnie DDS i przechować je w swojej dokumentacji. Zgodnie z przełomową zasadą z nowelizacji, obowiązek gromadzenia numerów zatrzymuje się na tym pierwszym ogniwie – tartak nie musi już przekazywać tych numerów dalej.

Producent płyt (Kolejny podmiot na dalszym etapie) – kupuje surowiec drzewny od tartaków lub bezpośrednio od LP. Przetwarza go na płyty (MDF, HDF). Jeśli kupuje surowiec od tartaku, nie musi już w ogóle pobierać dla niego numerów DDS. Jeśli kupuje bezpośrednio od LP, musi je pobrać, ale w żadnym wypadku nie przekazuje numerów DDS swojemu klientowi (producentowi mebli).

Producent mebli (Kolejny podmiot na dalszym etapie / Downstream Operator) – kupuje gotowe płyty meblowe. Znajduje się na 3. lub 4. etapie łańcucha dostaw.

Kluczowa informacja dla tysięcy polskich producentów mebli: Producent mebli nie składa własnego oświadczenia o należytej staranności (DDS) w systemie. Co więcej, producent mebli, kupując płytę od polskiego przetwórcy, w ogóle nie gromadzi, nie weryfikuje ani nie umieszcza na fakturach numerów DDS.

Obowiązki producenta mebli (jako podmiotu na dalszym etapie), wynikające z art. 5 znowelizowanego rozporządzenia EUDR, ograniczają się do:

Weryfikacji (tylko w przypadku firm średnich i dużych) (art. 5 ust. 6 EUDR) – jeśli producent mebli niebędący MŚP uzyska informacje o możliwej niezgodności, musi natychmiast powiadomić organy państwowe i sprawdzić, czy na wcześniejszych etapach faktycznie zachowano należytą staranność. W przypadku stwierdzenia ryzyka wylesiania, nie wolno mu udostępnić takich mebli na rynku

Gromadzenia i przechowywania informacji B2B (art. 5 ust. 3 EUDR) – przez minimum 5 lat od daty udostępnienia produktu na rynku. Kluczowe dane to wyłącznie dane identyfikacyjne i kontaktowe bezpośrednich dostawców (od kogo kupiono płytę) oraz odbiorców B2B (komu sprzedano meble). Numery referencyjne DDS zbiera się tylko i wyłącznie wtedy, gdy dostawca jest Operatorem (czyli np. przy bezpośrednim imporcie drewna spoza UE).

Rejestracji w systemie informacyjnym (art. 5 ust. 2 EUDR) – która jest obowiązkowa wyłącznie dla średnich i dużych firm (tzw. podmiotów na dalszych etapach niebędących MŚP). Jeśli producent mebli jest mikro lub małym przedsiębiorstwem, w ogóle nie musi rejestrować konta w systemie TRACES.

Przekazywania informacji organom właściwym (art. 5 ust. 4 EUDR) – udostępniania na żądanie inspekcji zgromadzonych rejestrów dostawców i odbiorców oraz zapewnienia dostępu do budynków podczas kontroli.

Niezwłocznego informowania o ryzyku (art. 5 ust. 5 EUDR) – powiadamiania organów, dostawców oraz klientów, jeśli firma uzyska nowe, istotne informacje lub uzasadnione zastrzeżenia sugerujące, że wprowadzane na rynek meble mogą być wyprodukowane z nielegalnego surowca.

Model 3: Producent importujący drewno z Ukrainy – pełen operator

Trzeci model to producent mebli, który sam importuje drewno surowe z np. z Ukrainy, suszy je we własnej suszarni, przeciera i wykorzystuje jako elementy litego drewna w meblach – nogi stołów, ramy łóżek, fronty szuflad, elementy dekoracyjne. Ten scenariusz zmienia diametralnie pozycję prawną firmy w łańcuchu dostaw.

Taki producent nie jest downstream operatorem – jest pełnoprawnym operatorem w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia EUDR, ponieważ wprowadza na rynek unijny towar odnośny (drewno), dla którego nie istnieje wcześniejsze oświadczenie o należytej staranności złożone na terenie UE. Drewno z Ukrainy nie przeszło przez żadną unijną procedurę DDS, więc to importer jest pierwszym i jedynym podmiotem odpowiedzialnym za pełną weryfikację.

Obowiązki takiego producenta-importera obejmują:

• Pełną procedurę należytej staranności – identyczną jak w przypadku importera gotowych mebli z Chin: gromadzenie informacji geolokalizacyjnych (współrzędne działek leśnych na Ukrainie), ocena ryzyka, środki zmniejszające ryzyko.
• Złożenie oświadczenia o należytej staranności w systemie TRACES przed wprowadzeniem drewna do obrotu.
• Wdrożenie i utrzymywanie systemu należytej staranności (art. 12 EUDR) – zestawu procedur i środków, który musi być przeglądany co najmniej raz w roku, aktualizowany i podawany do publicznej wiadomości.

Ukraina stanowi szczególne wyzwanie w kontekście EUDR. Trwający od 2022 r. konflikt zbrojny oznacza ograniczoną kontrolę nad częścią terytorium, utrudniony dostęp do rejestrów leśnych i ryzyko korupcji w procesach wydawania dokumentów. Historyczne problemy z nielegalnym wyrębem lasów na Zakarpaciu i w Karpatach dodatkowo podnoszą profil ryzyka. Producent importujący drewno z Ukrainy musi wykazać nie tylko legalność pozyskania, ale również, że na konkretnych działkach po 31 grudnia 2020 r. nie doszło do wylesiania – co wymaga dostępu do wiarygodnych danych satelitarnych i katastralnych.

Krytyczna różnica: ten sam producent mebli, który w modelu nr 2 (kupowanie gotowych płyt z rynku krajowego) miałby status downstream operatora z minimalnymi obowiązkami administracyjnymi, w momencie samodzielnego importu choćby jednej partii drewna z Ukrainy staje się pełnym operatorem obciążonym kompletną procedurą DDS, obowiązkiem utrzymywania systemu należytej staranności i ryzykiem odpowiedzialności karnej za wprowadzenie niezgodnych produktów do obrotu.

Model 4: Producent kupujący drewno z LP i sam je przerabiający

Czwarty model dotyczy producenta mebli, który kupuje drewno okrągłe bezpośrednio od Lasów Państwowych (na aukcjach w e-drewno lub w ramach umów długoterminowych), sam je przeciera na tartaku (własnym lub usługowym), suszy w suszarni i wykorzystuje jako elementy litego drewna w meblach.

W tym scenariuszu kluczowe pytanie brzmi: czy Lasy Państwowe złożyły oświadczenie o należytej staranności na sprzedane drewno? Jeśli tak – a wszystko wskazuje, że LP będą składać DDS jako operator pierwszego szczebla – producent mebli jest downstream operatorem, mimo że sam przetwarza drewno od formy okrągłej do gotowego elementu meblowego.

Przetworzenie fizyczne (przecieranie, suszenie, obróbka) nie zmienia statusu prawnego w EUDR. Liczy się to, czy surowiec był już objęty oświadczeniem o należytej staranności w momencie zakupu. Skoro LP jako operator złożyło DDS, producent mebli kupujący od LP znajduje się na dalszym etapie łańcucha i korzysta z uproszczonych obowiązków downstream operatora.

Ważne zastrzeżenie: producent musi zachować pełną traceability – powiązanie konkretnej partii drewna kupionej od LP z numerem referencyjnym DDS i z konkretnymi produktami (meblami), w których to drewno zostało użyte.

Model 5: Producent z mieszanym łańcuchem dostaw – podwójna rola

Piąty i najczęściej spotykany w praktyce model to producent mebli łączący kilka źródeł surowca. Typowa konfiguracja wygląda następująco:

• Płyty wiórowe i MDF – kupowane od Kronospanu, Pfleidera czy Swiss Krono (surowiec z Lasów Państwowych, cały łańcuch w Polsce, istniejący DDS).
• Drewno okrągłe z LP – kupowane na aukcjach, przecierane i suszone we własnym zakładzie, używane jako elementy litego drewna.
• Drewno importowane z Ukrainy lub innego kraju spoza UE– sprowadzane jako tarcica lub drewno okrągłe, suszone i obrabiane na miejscu.
• Fornir – importowany z krajów tropikalnych (Afryka, Azja Południowo-Wschodnia) do wykańczania powierzchni mebli.

W tym przypadku producent pełni podwójną rolę, która musi być precyzyjnie rozdzielona w dokumentacji:

• Downstream operator – w odniesieniu do płyt meblowych z rynku krajowego (objętych DDS) oraz drewna kupionego od LP (objętego DDS od LP).
• Operator – w odniesieniu do importowanego drewna z Ukrainy i forniru z krajów trzecich (brak wcześniejszego DDS na terenie UE).

Producent musi prowadzić rozdzielną dokumentację dla obu strumieni surowcowych i zapewnić, że system traceability w ERP/WMS pozwala na jednoznaczne powiązanie każdego gotowego mebla z konkretnym źródłem surowca. W praktyce oznacza to oddzielne numery partii, oddzielne magazynowanie (przynajmniej na poziomie ewidencyjnym) i oddzielne numery referencyjne DDS.

Ryzyko mieszania surowców to jeden z najtrudniejszych aspektów operacyjnych EUDR. Jeśli w jednej linii produkcyjnej łączy się drewno z krajowego, zweryfikowanego łańcucha z drewnem z importu, producent musi wdrożyć system zapewniający pełną separację na poziomie dokumentacyjnym, nawet jeśli fizycznie drewno przechodzi przez tę samą obrabiarkę.

Gold plating w projekcie ustawy UC101 – gdzie polski ustawodawca poszedł dalej

Gold plating to praktyka polegająca na tym, że państwo członkowskie przy implementacji przepisów unijnych wprowadza wymagania wykraczające poza to, czego wymaga samo rozporządzenie lub dyrektywa. W przypadku rozporządzenia EUDR – które jest aktem bezpośrednio stosowanym i nie wymaga transpozycji – krajowa ustawa powinna jedynie wyznaczać organy właściwe, procedury kontrolne i sankcje, nie nakładając na adresatów dodatkowych obowiązków. Sam uzasadnienie projektu wprost deklaruje: „ustawa służy przede wszystkim określeniu właściwych organów odpowiedzialnych za przestrzeganie rozporządzenia EUDR i ich uprawnień i nie nakłada na jej adresatów dodatkowych, wychodzących poza ramy rozporządzenia EUDR obowiązków„. Analiza projektu UC101 wskazuje jednak, że ta deklaracja nie w pełni odpowiada rzeczywistości. Zidentyfikować można kilka obszarów, w których projekt wykracza poza minimum unijne, tworząc zjawisko gold platingu – szczególnie dotkliwego dla branży meblarskiej.

Obowiązek umieszczania numeru DDS w każdej ofercie handlowej (art. 3)

Pierwszym i najbardziej rzucającym się w oczy przykładem gold platingu jest art. 3 projektu ustawy UC101, który nakłada na każdy podmiot, downstream operatora i podmiot handlowy obowiązek:

• Umieszczenia numeru referencyjnego DDS lub identyfikatora uproszczonej deklaracji w każdej ofercie handlowej.
• Dołączenia tej informacji do wszystkich dokumentów sporządzanych w związku z działalnością – faktur, dokumentów WZ, listów przewozowych, umów.
• Obowiązek obejmuje również sprzedaż na odległość, w tym przez internet.

Rozporządzenie EUDR nie zawiera takiego obowiązku w odniesieniu do „każdej oferty handlowej”. Art. 4 i art. 5 rozporządzenia wymagają złożenia oświadczenia o należytej staranności w systemie informacyjnym i posiadania numerów referencyjnych, ale nie nakazują ich umieszczania w ofertach handlowych. Jest to zatem wyraźny przypadek gold platingu – polski ustawodawca wprowadza dodatkowy obowiązek nieznany rozporządzeniu EUDR.

Dla branży meblarskiej konsekwencje są poważne. Średniej wielkości producent mebli oferuje tysiące SKU (Stock Keeping Units). Każda oferta wysyłana do sieci handlowej, każdy cennik, każda strona produktowa w sklepie internetowym musiałaby zawierać numer referencyjny DDS. Oznacza to konieczność:

• Pełnej integracji systemu ERP/CRM z bazą numerów DDS – przy każdej zmianie partii surowca numer DDS może się zmienić, co wymaga dynamicznego aktualizowania ofert.
• Modyfikacji platform e-commerce – każdy mebel w sklepie internetowym musi mieć przypisany i wyświetlany numer DDS.
• Przebudowy procesów ofertowania – handlowcy wysyłający oferty do klientów B2B muszą przy każdym produkcie wskazać aktualny numer DDS.

Koszty wdrożenia tego systemu – integracja IT, szkolenie personelu, bieżące utrzymanie – mogą wynieść od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych w zależności od wielkości firmy. Jest to obciążenie niewymagane przez prawo unijne i stanowi klasyczny gold plating.

Wyłączenie stosowania art. 34 Prawa przedsiębiorców (art. 4)

Art. 4 projektu ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących realizacji obowiązków wynikających z rozporządzenia EUDR nie stosuje się art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców. Art. 34 Prawa przedsiębiorców ustanawia fundamentalną zasadę polskiego prawa gospodarczego: „organ nie może żądać od przedsiębiorcy dokumentów lub informacji, do których posiada dostęp”. Jest to wyraz zasady przyjaznej administracji i ochrony przedsiębiorcy przed nadmiernym obciążeniem biurokratycznym.

Wyłączenie tej zasady oznacza, że organ kontrolujący (WIOŚ) będzie mógł żądać od producenta mebli dokumentów, które są dostępne w rejestrach publicznych – np. danych KRS, NIP, REGON, informacji z systemu TRACES. Rozporządzenie EUDR nie wymaga takiego wyłączenia. Jest to zatem dodatkowe obciążenie proceduralne wprowadzone przez polskiego ustawodawcę, które może wydłużyć i skomplikować kontrole.

Natychmiastowe środki tymczasowe bez prawa odwołania (art. 14)

Projekt ustawy wprowadza dwa rodzaje natychmiastowych środków tymczasowych:

• Zajęcie odnośnych towarów – przez wpisanie do protokołu zajęcia i umieszczenie znaku ujawniającego zajęcie.
• Zawieszenie wprowadzenia do obrotu – zakaz sprzedaży, udostępniania na rynku lub wywozu.

Kluczowy problem gold platingowy: decyzja o zastosowaniu natychmiastowego środka tymczasowego jest ostateczna – co oznacza, że nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Podlega natychmiastowemu wykonaniu. Co prawda art. 23 rozporządzenia EUDR przewiduje możliwość stosowania środków tymczasowych, ale nie przesądza, że decyzja o ich zastosowaniu ma być ostateczna i bez odwołania. Wiele państw członkowskich implementuje ten przepis z zachowaniem dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Dla producenta mebli oznacza to, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska może jedną decyzją, bez możliwości odwołania, zatrzymać sprzedaż całej partii mebli lub zająć towar w magazynie. Decyzja wygasa co prawda po 3 dniach roboczych, ale może być wielokrotnie przedłużana o kolejne 3 dni. W praktyce kontrola może trwać tygodniami, a producent w tym czasie nie może sprzedawać zakwestionowanego towaru. Dla firmy realizującej kontrakty terminowe z sieciami handlowymi – gdzie opóźnienie dostaw skutkuje karami umownymi – może to oznaczać wielomilionowe straty.

Pozbawienie przedsiębiorcy prawa do odwołania od decyzji organu administracyjnego w toku instancyjnym jest rozwiązaniem niezwykle restrykcyjnym i wykracza poza standard wynikający z rozporządzenia EUDR. Jedyną dostępną drogą zaskarżenia jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego – ale kontrola sądowa trwa miesiące, nie dni, i nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Wyłączenie limitu czasu kontroli (art. 11 pkt 4)

Kolejny element gold platingu znajduje się w art. 11 pkt 4 projektu ustawy, który stanowi, że czasu kontroli stosowania rozporządzenia EUDR nie wlicza się do czasu kontroli, o którym mowa w art. 55 ustawy Prawo przedsiębiorców. Art. 55 Prawa przedsiębiorców ustanawia roczne limity czasu kontroli u przedsiębiorcy (12 dni roboczych dla mikroprzedsiębiorców, 18 dla małych, 24 dla średnich, 48 dla dużych).

Wyłączenie tego limitu oznacza, że kontrola EUDR nie jest ograniczona czasowo i może trwać tak długo, jak organ kontrolujący uzna za konieczne – niezależnie od tego, ile innych kontroli przedsiębiorca już przeszedł w danym roku. Jest to szczególnie dotkliwe dla małych i średnich producentów mebli, dla których wielodniowa kontrola angażuje zasoby zarządcze i dezorganizuje produkcję.

Dotkliwość kar administracyjnych

System sankcji administracyjnych w projekcie UC101 jest bardzo rozbudowany i przewiduje kary progresywne:

• Podstawowa kara administracyjna: od 500 zł do 5-6% rocznego obrotu – w zależności od rodzaju naruszenia.
• Kara za powtórne naruszenie w ciągu roku: od 1 000 zł do 8% rocznego obrotu.
• Kara za kolejne naruszenie: od 1 500 zł do 10% rocznego obrotu plus obligatoryjne nałożenie jednego z zakazów (zakaz zamówień publicznych, zakaz dotacji, czasowy zakaz obrotu).

Dla producenta mebli o obrocie 50 mln zł kara na poziomie 6% to 3 mln zł, a przy trzecim naruszeniu – 5 mln zł plus zakaz prowadzenia działalności. Rozporządzenie EUDR w art. 25 wymaga, aby kary były „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające”, ale nie określa minimalnych progów procentowych. Przyjęte w projekcie UC101 poziomy kar (do 10% obrotu) plasują Polskę wśród krajów o najostrzejszym reżimie sankcyjnym w UE. Dla porównania – wiele krajów członkowskich przewiduje kary w przedziale 2-4% obrotu.

Odpowiedzialność karna jako element nadmiarowy

Art. 21 projektu ustawy wprowadza odpowiedzialność karną – kto wprowadza produkty do obrotu z naruszeniem zakazu z art. 4 ust. 4 EUDR, podlega grzywnie, a sąd orzeka przepadek towarów i korzyści majątkowych. W przypadku recydywy (ponowne przestępstwo w ciągu 5 lat) sąd orzeka zakaz prowadzenia działalności na okres od 1 do 5 lat.

Rozporządzenie EUDR w art. 25 ust. 2 wymienia katalog możliwych kar, ale nie nakazuje kryminalizacji naruszeń. Wiele państw członkowskich ogranicza się do sankcji administracyjnych. Polski ustawodawca, wprowadzając odpowiedzialność karną – z grzywną, przepadkiem i zakazem prowadzenia działalności – przyjął najsurowszą możliwą interpretację, co stanowi gold plating w zakresie systemu represji.

Dla właściciela firmy meblarskiej oznacza to, że naruszenie przepisów EUDR – np. wprowadzenie do obrotu mebli z drewnem, dla którego DDS wykazał „znaczne ryzyko” niezgodności – jest nie wykroczeniem, nie deliktem administracyjnym, ale przestępstwem zagrożonym odpowiedzialnością karną. Przy ponownym naruszeniu grozi mu zakaz prowadzenia firmy meblowej przez 5 lat.

Organy właściwe i mechanizm kontroli

Projekt ustawy UC101 wyznacza trzy organy właściwe, z których dla branży meblarskiej kluczowy jest Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) oraz Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) – właściwi w odniesieniu do drewna i kauczuku oraz wszystkich produktów pochodnych.

Koordynatorem krajowym jest Minister Klimatu i Środowiska, który odpowiada za zgłaszanie organów do KE, prowadzenie listy podmiotów objętych zakazami oraz opracowywanie rocznego sprawozdania ze stosowania EUDR, przekazywanego Komisji Europejskiej do 30 kwietnia każdego roku.

Roczne plany kontroli są ustanawiane do 30 listopada roku poprzedzającego i przeglądane co kwartał. Przy klasyfikacji Polski jako kraju niskiego ryzyka, obowiązkowa skala kontroli wynosi 1% podmiotów – co przy szacowanej liczbie 60 000 podmiotów w zakresie drewna daje ok. 600 kontroli rocznie. Nie jest to jednak liczba bagatelna, szczególnie biorąc pod uwagę, że kontrole pozaplanowe (wynikające z doniesień, uzasadnionych zastrzeżeń czy zgłoszeń sygnalistów) nie są objęte limitem.

Istotny jest mechanizm współpracy z organami celnymi. Szef Krajowej Administracji Skarbowej sporządza kwartalne zestawienia podmiotów importujących i eksportujących towary objęte EUDR i przekazuje je organom właściwym. Oznacza to, że WIOŚ będzie dysponował pełnymi danymi o każdym importerze drewna i produktów z drewna – co pozwala na precyzyjne targetowanie kontroli.

Jak przygotować się do wdrożenia – praktyczne kroki

Biorąc pod uwagę termin 30 grudnia 2026 r. (dla dużych i średnich operatorów) oraz zakres obowiązków wynikających zarówno z EUDR, jak i z polskiego gold platingu, producenci mebli powinni podjąć następujące działania:

1. Audyt łańcucha dostaw – zidentyfikowanie wszystkich surowców zawierających drewno: płyty, tarcica, fornir, kołki, okucia drewniane, sklejka, opakowania drewniane. Dla każdego surowca ustalenie: kto jest dostawcą, skąd pochodzi drewno, czy istnieje DDS od wcześniejszego operatora.
2. Klasyfikacja roli prawnej – precyzyjne określenie, czy firma jest operatorem (import z krajów trzecich), downstream operatorem (surowce z rynku UE objęte DDS) czy łączy obie role. Dla każdego strumienia surowcowego – osobna kwalifikacja.
3. Wdrożenie systemu traceability – integracja ERP/WMS z bazą numerów DDS, zapewniająca powiązanie każdej partii surowca z numerem referencyjnym i każdego gotowego produktu z użytymi surowcami.
4. Rejestracja w systemie TRACES – obowiązkowa dla wszystkich podmiotów, niezależnie od roli.
5. Modyfikacja ofert handlowych i platform e-commerce – ze względu na gold platingowy obowiązek z art. 3 projektu ustawy, numer DDS musi pojawić się w każdej ofercie i na każdej stronie produktowej.
6. System archiwizacji – przygotowanie procedur przechowywania dokumentów przez 5 lat z możliwością natychmiastowego udostępnienia przy kontroli WIOŚ.
7. Szkolenia personelu – dział zakupów, logistyki, sprzedaży i compliance muszą rozumieć swoje obowiązki w kontekście EUDR.
8. Dialog z dostawcami – upewnienie się, że krajowi dostawcy płyt i drewna (LP, tartaki, producenci płyt) będą terminowo składać DDS i udostępniać numery referencyjne.

Rola Lasów Państwowych – fundament krajowego łańcucha

Lasy Państwowe zarządzają ok. 7,6 mln ha lasów i są głównym dostawcą drewna okrągłego w Polsce. W kontekście EUDR to LP stanowią pierwszy szczebel krajowego łańcucha dostaw dla ponad 90% drewna wprowadzanego na rynek w Polsce. Od jakości i terminowości oświadczeń DDS składanych przez LP zależy bezpieczeństwo prawne wszystkich kolejnych ogniw – tartaków, producentów płyt, producentów mebli i dystrybutorów.

Jeśli LP nie złożą DDS na czas lub ich oświadczenia będą wadliwe, cały krajowy łańcuch dostaw branży meblarskiej zostanie zablokowany. Żaden tartak nie będzie mógł legalnie sprzedać tarcicy, żaden producent płyt nie wypuści na rynek płyty wiórowej, żaden producent mebli nie udostępni gotowego mebla. Dlatego terminowe wdrożenie EUDR przez Lasy Państwowe jest kwestią strategiczną nie tylko dla LP, ale dla całego polskiego sektora drzewno-meblarskiego.

Umowa UE-Mercosur a kontekst ustawy

Uzasadnienie projektu ustawy wprost odwołuje się do umowy UE-Mercosur, podpisanej w styczniu 2026 r. i liberalizującej handel z Brazylią, Argentyną, Paragwajem i Urugwajem. Mimo ułatwień celnych, EUDR ma stanowić „kluczowy mechanizm kontrolny”, wymuszający na produktach z Mercosur stosowanie standardów ekologicznych. Dla branży meblarskiej oznacza to, że import mebli z drewna tropikalnego z Ameryki Południowej (np. meble ogrodowe z drewna egzotycznego) będzie podlegał szczególnie wnikliwej kontroli, a Brazylia – z uwagi na historię deforestacji Amazonii – prawdopodobnie zostanie zaklasyfikowana jako kraj podwyższonego ryzyka.

Konsultacje publiczne – głos branży meblowej

Projekt UC101 został skierowany do konsultacji m.in. do Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, Stowarzyszenia Producentów Płyt Drewnopochodnych w Polsce, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Stowarzyszenia Przemysłu Tartacznego oraz Związku Polskie Okna i Drzwi. Organizacje te mają 21 dni na zgłoszenie uwag. Biorąc pod uwagę zidentyfikowane elementy gold platingu – zwłaszcza obowiązek DDS w ofertach handlowych, wyłączenie prawa do odwołania od środków tymczasowych, wyłączenie limitów czasu kontroli i surowe kary – można oczekiwać, że stanowiska branżowe będą krytyczne wobec nadmiarowych wymogów.

Branża meblarska powinna aktywnie uczestniczyć w konsultacjach i postulować:

• Usunięcie obowiązku umieszczania numeru DDS w ofertach handlowych (art. 3) – jako wykraczającego poza EUDR i generującego nieproporcjonalne koszty.
• Przywrócenie dwuinstancyjności przy natychmiastowych środkach tymczasowych – prawo do odwołania jako standard państwa prawa.
• Zachowanie limitu czasu kontroli z Prawa przedsiębiorców – lub wprowadzenie odrębnego, rozsądnego limitu dla kontroli EUDR.
• Obniżenie progów kar do poziomu 2-4% obrotu – zgodnie z praktyką większości państw członkowskich.
• Rezygnację z kryminalizacji naruszeń EUDR na rzecz wyłącznie administracyjnego systemu sankcji.

Termin 30 grudnia 2026 r. zbliża się, a producenci mebli – niezależnie od ostatecznego kształtu ustawy – powinni już teraz wdrażać procedury zgodności z rozporządzeniem EUDR, które obowiązuje bezpośrednio i nie wymaga krajowej ustawy implementacyjnej do nałożenia obowiązków na operatorów i downstream operatorów.

Potrzebujesz wsparcia we wdrożeniu EUDR w firmie meblarskiej?

Rozporządzenie EUDR i projekt ustawy UC101 wprowadzają obowiązki, których zakres zależy od Twojej pozycji w łańcuchu dostaw – od uproszczonych wymogów downstream operatora po pełną procedurę należytej staranności importera. Niezależnie od tego, czy produkujesz meble z krajowych płyt wiórowych, importujesz drewno z Ukrainy czy sprowadzasz gotowe meble z Chin, do 30 grudnia 2026 r. musisz mieć wdrożone procedury zgodności.

VeriGreen.pl specjalizuje się w doradztwie regulacyjnym dla branży drzewno-meblarskiej. Oferujemy:

• Audyt łańcucha dostaw EUDR – mapowanie wszystkich źródeł surowców drzewnych, klasyfikacja roli prawnej (operator / downstream operator / podmiot handlowy) i identyfikacja luk w dokumentacji.
• Wdrożenie procedury należytej staranności (DDS) – opracowanie systemu gromadzenia informacji, oceny ryzyka i środków zmniejszających ryzyko, dopasowanego do specyfiki Twojej firmy.
• Przygotowanie do kontroli WIOŚ – budowa systemu archiwizacji dokumentów, szkolenie personelu i symulacja kontroli pozaplanowej.
• Analiza gold platingu ustawy UC101 – wsparcie w przygotowaniu stanowiska do konsultacji publicznych i optymalizacja procedur pod kątem wymogów wykraczających poza EUDR.
• Szkolenia zamknięte dla zespołów – warsztaty dla działów zakupów, logistyki, sprzedaży i compliance z praktycznym omówieniem obowiązków EUDR.

✏️ Napisz do nas: biuro@verigreen.pl | 📞 Zadzwoń: +48 500 570 583 | 🌐 Umów bezpłatną konsultację: verigreen.pl/kontakt

Nie czekaj na pierwszą kontrolę – przygotuj się teraz. Firmy, które wdrożą procedury przed terminem, zyskają przewagę konkurencyjną w przetargach sieci handlowych, które już wymagają numerów DDS od swoich dostawców.

---

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym jest EUDR i kiedy zaczyna obowiązywać?

EUDR (EU Deforestation Regulation) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115, które zakazuje wprowadzania na rynek unijny produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. Dotyczy siedmiu grup towarów: drewna, bydła, kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku i soi oraz wszelkich produktów pochodnych – w tym mebli. Termin rozpoczęcia stosowania to 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich przedsiębiorców oraz 30 czerwca 2027 r. dla mikro- i małych przedsiębiorców.

Czym jest projekt ustawy UC101?

To polski projekt ustawy „o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów”, opracowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (data projektu: 2 kwietnia 2026 r.). Ustawa wyznacza organy właściwe odpowiedzialne za egzekwowanie EUDR w Polsce, określa procedury kontroli, natychmiastowe środki tymczasowe oraz katalog sankcji – od kar administracyjnych po odpowiedzialność karną.

Czy producent mebli z krajowych płyt wiórowych musi przeprowadzać pełną procedurę należytej staranności (DDS)?

Nie. Jeśli producent mebli kupuje wyłącznie gotowe płyty wiórowe, MDF lub HDF od krajowych producentów płyt, w świetle prawa staje się on podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw (downstream operatorem). Pełna procedura DDS w ogóle nie jest od niego wymagana.

Dzięki nowelizacji z grudnia 2025 r. obowiązki takiego producenta uległy drastycznemu uproszczeniu. Ponieważ fabryka mebli kupuje płytę od innego przetwórcy (który nie jest Operatorem wprowadzającym towar z lasu po raz pierwszy), została ona całkowicie zwolniona z obowiązku gromadzenia i posiadania numerów referencyjnych DDS dla kupowanych płyt.

Obowiązki takiego producenta mebli, wynikające z art. 5 EUDR, ograniczają się obecnie do:

Niezwłocznego poinformowania organów i podjęcia weryfikacji w przypadku uzyskania uzasadnionych zastrzeżeń lub informacji, że produkt może stwarzać ryzyko niezgodności z prawem

Gromadzenia i przechowywania przez 5 lat podstawowych danych handlowych (nazwy, zarejestrowane nazwy handlowe, adresy pocztowe i e-maile bezpośrednich dostawców płyt oraz odbiorców gotowych mebli).

Rejestracji w systemie informacyjnym TRACES – ale wyłącznie w przypadku, gdy producent mebli jest średnim lub dużym przedsiębiorstwem (podmiotem niebędącym MŚP). Mikro i małe firmy są z tego obowiązku całkowicie zwolnione.

Przekazywania zgromadzonych danych B2B organom kontrolnym na ich żądanie w ramach ewentualnych kontroli.

Kiedy producent mebli staje się operatorem z obowiązkiem pełnego DDS?

Producent mebli staje się operatorem w dwóch sytuacjach:

1. Import drewna lub produktów z drewna z krajów trzecich – np. drewna z Ukrainy, forniru z Afryki, gotowych komponentów z Chin. Ponieważ towar nie był wcześniej objęty DDS na terenie UE, to importer odpowiada za pełną procedurę należytej staranności.
2. Eksport mebli poza UE – podmiot wywożący odnośne produkty z Unii również pełni rolę operatora.

Co to jest gold plating i dlaczego jest problemem w projekcie UC101?

Gold plating to praktyka, w której ustawodawca krajowy wprowadza wymogi wykraczające poza minimum wymagane przez prawo unijne. W projekcie UC101 zidentyfikowano kilka takich przypadków: obowiązek umieszczania numeru DDS w każdej ofercie handlowej (art. 3) – czego EUDR nie wymaga; wyłączenie prawa do odwołania od natychmiastowych środków tymczasowych (art. 14); wyłączenie limitu czasu kontroli z Prawa przedsiębiorców (art. 11 pkt 4); kary administracyjne sięgające 10% obrotu; oraz kryminalizacja naruszeń (art. 21). Elementy te nakładają na polskie firmy meblarskie obciążenia nieznane przedsiębiorcom w innych krajach UE, pogarszając ich konkurencyjność.

Kto będzie kontrolował producenta mebli?

W zakresie drewna i produktów z drewna (w tym mebli) organem właściwym jest Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) na poziomie lokalnym oraz Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) na poziomie centralnym. GIOŚ ustanawia roczne plany kontroli, a WIOŚ przeprowadza kontrole planowe i pozaplanowe. Kontrole pozaplanowe mogą być inicjowane m.in. na podstawie zgłoszeń sygnalistów (art. 31 EUDR).

Jakie kary grożą za naruszenie przepisów EUDR?

Projekt ustawy UC101 przewiduje trzy poziomy odpowiedzialności:

• Kary administracyjne – od 500 zł do 6% rocznego obrotu (za pierwsze naruszenie), do 8% przy recydywie w ciągu roku, do 10% przy kolejnym naruszeniu plus obowiązkowy zakaz (zamówień publicznych, dotacji lub obrotu).
• Odpowiedzialność karna – grzywna plus przepadek towarów i korzyści majątkowych za wprowadzenie do obrotu produktów niezgodnych z EUDR.
• Zakaz działalności – przy ponownym przestępstwie w ciągu 5 lat sąd orzeka zakaz prowadzenia działalności na 1-5 lat.

Czy Lasy Państwowe będą składać DDS za pozyskane drewno?

Tak. Lasy Państwowe, jako podmiot po raz pierwszy wprowadzający drewno do obrotu na rynku unijnym, pełnią rolę operatora i będą zobowiązane do składania oświadczeń o należytej staranności. Dzięki klasyfikacji Polski jako kraju niskiego ryzyka, LP mogą korzystać z uproszczonej procedury DDS (art. 13 EUDR). Terminowość i poprawność DDS od LP jest kluczowa dla bezpieczeństwa prawnego wszystkich dalszych ogniw łańcucha – tartaków, producentów płyt i producentów mebli. Dobra wiadomość jest taka, że system LP już działa.

Co jeśli mój dostawca płyt nie dostarczy mi numeru referencyjnego DDS?

Bez numeru referencyjnego DDS od dostawcy nie możesz potwierdzić, że surowiec przeszedł procedurę należytej staranności. Zgodnie z art. 5 ust. 6 EUDR, jeśli masz uzasadnione zastrzeżenia co do zgodności produktu, musisz niezwłocznie poinformować organy właściwe i przeprowadzić weryfikację. Jeśli weryfikacja wykaże ryzyko inne niż znikome, nie wolno Ci udostępnić produktu na rynku. W praktyce oznacza to konieczność wynegocjowania z dostawcami zobowiązań kontraktowych do terminowego dostarczania numerów DDS.

Czy obowiązek EUDR dotyczy sprzedaży mebli przez internet?

Tak. Art. 3 ust. 3 projektu ustawy UC101 jednoznacznie stanowi, że obowiązek umieszczania numeru referencyjnego DDS w ofertach handlowych obejmuje również sprzedaż na odległość, w tym sprzedaż realizowaną za pośrednictwem sieci teleinformatycznych. Oznacza to, że każdy mebel w sklepie internetowym musi mieć przypisany numer DDS. Jest to wymóg wykraczający poza rozporządzenie EUDR (gold plating) i stanowi szczególne wyzwanie techniczne dla firm e-commerce z dużą liczbą SKU.

Czy producent mebli, który kupuje drewno od Lasów Państwowych i sam je przetwarza, musi robić DDS?

Nie, o ile Lasy Państwowe złożyły DDS na sprzedane drewno. Producent, który kupuje drewno okrągłe od LP na aukcjach w systemie e-drewno, sam je przeciera, suszy i przetwarza na elementy mebli, pozostaje downstream operatorem. Fizyczne przetworzenie drewna (przecieranie, suszenie, obróbka) nie zmienia statusu prawnego – liczy się to, że surowiec był już objęty DDS w momencie zakupu. Producent musi natomiast zachować traceability – powiązanie partii drewna z numerem DDS i z gotowymi produktami.

Ile czasu mam na przechowywanie dokumentacji EUDR?

Minimum 5 lat od daty wprowadzenia do obrotu, udostępnienia na rynku lub wywozu odnośnych produktów. Dotyczy to zarówno operatorów (pełna dokumentacja DDS: dane geolokalizacyjne, ocena ryzyka, środki zmniejszające ryzyko, oświadczenie o należytej staranności), jak i downstream operatorów (numery referencyjne DDS, dane dostawców, opisy produktów, ilości). Dokumenty muszą być dostępne do natychmiastowego udostępnienia organom kontrolnym na ich żądanie – pod rygorem kary administracyjnej do 5% rocznego obrotu.

Czy mogę łączyć drewno z różnych źródeł (krajowe + import) w jednym produkcie?

Tak, ale wymaga to rozdzielnej dokumentacji dla każdego strumienia surowcowego. Dla drewna krajowego (z LP, objętego DDS) wystarczą obowiązki downstream operatora. Dla drewna importowanego (np. z Ukrainy, bez wcześniejszego DDS) musisz przeprowadzić pełną procedurę DDS jako operator. System traceability w Twoim ERP/WMS musi pozwalać na jednoznaczne przypisanie każdego elementu gotowego mebla do konkretnego źródła surowca i odpowiedniego numeru DDS.

Kiedy najlepiej zacząć przygotowania?

Natychmiast. Termin 30 grudnia 2026 r. to niespełna 9 miesięcy. Wdrożenie systemu traceability, audyt łańcucha dostaw, integracja IT, szkolenia personelu i negocjacje z dostawcami wymagają czasu. Sieci handlowe (IKEA, Agata, Leroy Merlin, XXXLutz) już teraz włączają wymogi EUDR do kontraktów na 2027 rok – firma bez gotowych procedur ryzykuje utratę kluczowych kanałów dystrybucji. Im wcześniej zaczniesz, tym mniejsze ryzyko chaosu na ostatnią chwilę i tym większa przewaga konkurencyjna nad firmami, które odkładają przygotowania na później.