W obliczu najnowszych propozycji legislacyjnych, wdrożenie unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania (EUDR) zyskało nowe ramy czasowe. Dla przedsiębiorców oznacza to dodatkowy czas na przygotowanie, ale również konieczność precyzyjnego zaplanowania działań. Oto 5 kluczowych kroków i zmian, które musisz znać, aby zdążyć z implementacją EUDR.
Krok 1: Zaktualizuj kalendarz – nowe ramy czasowe wdrożenia
Zgodnie z najnowszą propozycją, daty rozpoczęcia stosowania głównych obowiązków wynikających z EUDR (art. 3–13, 16–24, 26, 31 i 32) zostały odroczone o 12 miesięcy. Decyzja ta ma na celu umożliwienie państwom członkowskim oraz podmiotom gospodarczym lepszego przygotowania się do nowych wymogów.
Kluczowe daty wdrożenia to:
- 30 grudnia 2026 r. – data rozpoczęcia obowiązywania przepisów dla dużych i średnich przedsiębiorstw (Non-SME).
- 30 czerwca 2027 r. – data rozpoczęcia obowiązywania przepisów dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw (MŚP).
Ważne: Przesunięcie terminu dotyczy przedsiębiorstw, które posiadały status mikro- lub małego przedsiębiorstwa na dzień 31 grudnia 2024 r.
Krok 2: Wdróż System Należytej Staranności (DDS)
Dla operatorów (wprowadzających produkty do obrotu po raz pierwszy lub eksportujących) oraz dużych handlowców, fundamentem zgodności z EUDR jest ustanowienie i utrzymanie Systemu Należytej Staranności (Due Diligence System). Proces ten opiera się na trzech filarach:
- Gromadzenie informacji: Musisz zebrać dane i dokumenty potwierdzające, że produkt jest legalny i nie powoduje wylesiania. Bezwzględnym wymogiem jest uzyskanie geolokalizacji (współrzędnych geograficznych) działek, na których wyprodukowano towar.
- Ocena ryzyka: Należy ocenić, czy ryzyko niezgodności produktu z wymogami jest znikome. Ocena ta musi być indywidualna dla każdego przypadku. Należy uwzględnić m.in. kraj produkcji (np. Polska i Chiny są obecnie klasyfikowane jako kraje niskiego ryzyka) oraz złożoność łańcucha dostaw.
- Zmniejszenie ryzyka: Jeśli zidentyfikowane ryzyko jest większe niż znikome, konieczne jest wdrożenie proporcjonalnych środków łagodzących, aby zredukować je do poziomu znikomego.
Pamiętaj: Produktu stwarzającego znaczne ryzyko niezgodności nie można wprowadzić do obrotu ani wywieźć z UE.
Krok 3: Sprawdź uproszczenia dla MŚP i swojej kategorii
Proponowane zmiany w EUDR wprowadzają istotne ułatwienia, w szczególności dla sektora MŚP. Zakres Twoich obowiązków zależy od roli w łańcuchu dostaw:
- Mikro- i mali operatorzy pierwotni (wytwarzający własne towary w kraju niskiego ryzyka):
- Są zwolnieni z obowiązku składania pełnego oświadczenia o należytej staranności (DDS).
- Składają jednorazową uproszczoną deklarację.
- Mogą zastąpić dokładną geolokalizację działek adresem pocztowym lub adresem zakładu (jeśli odpowiada on położeniu geograficznemu).
- Operatorzy MŚP na dalszym etapie łańcucha:
- Są zwolnieni z przeprowadzania Due Diligence (DD) dla produktów, dla których proces ten już wykonano.
- Muszą uzyskać i przechowywać numery referencyjne DDS od swoich dostawców.
- Handlowcy MŚP:
- Zwolnieni z przeprowadzania DD i składania DDS.
- Obowiązek ogranicza się do gromadzenia i przechowywania informacji o dostawcach oraz numerów referencyjnych przez 5 lat.
- Duzi handlowcy i operatorzy (Non-SME):
- Muszą upewnić się (ascertain), że DD wykonano na wcześniejszych etapach.
- Są zobowiązani do rejestracji w systemie i złożenia własnego DDS.
Krok 4: Przygotuj się na cyfrową implementację (TRACES)
Wszyscy operatorzy (z wyłączeniem mikro- i małych operatorów pierwotnych na deklaracji uproszczonej) oraz duzi handlowcy muszą składać oświadczenia DDS elektronicznie.
- System Informacyjny EUDR: Jest to instancja platformy TRACES (The Trade Control and Expert System), uruchomiona 4 grudnia 2024 r.
- Wymagane dane: Zgłoszenie musi zawierać precyzyjną geolokalizację, kraj produkcji oraz informacje o ilości (dla importu/eksportu obowiązkowa jest masa netto w kg).
- Numery referencyjne: Po złożeniu DDS system generuje numer referencyjny i weryfikacyjny. Są one niezbędne do dokonania zgłoszenia celnego oraz do przekazania kolejnym podmiotom w łańcuchu dostaw.
Krok 5: Zweryfikuj produkty złożone i przetworzone
Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty złożone (np. meble drewniane, czekolada z kakao i olejem palmowym).
Zasada jest jasna: podmiot musi przeprowadzić należytą staranność w odniesieniu do tego towaru lub produktu pochodnego, który jest wymieniony w Załączniku I do rozporządzenia. Jeśli w produkcie złożonym choćby jeden ze składników jest niezgodny z wymogami (np. został pozyskany w wyniku wylesiania), cały produkt końcowy uznawany jest za niezgodny.
Przykład: Jeśli baton czekoladowy zawiera proszek kakaowy i masło kakaowe, a jeden z tych półproduktów jest niezgodny z EUDR, baton nie może zostać wprowadzony do obrotu.
Potrzebujesz wsparcia przy wdrożeniu EUDR?
Jeśli chcesz przełożyć powyższe 5 kroków na konkretne procesy, dokumenty i wymagania dla Twoich dostawców, skontaktuj się z nami.
Pomagamy firmom z branży rolno‑spożywczej, drzewnej i pokrewnych zaprojektować system należytej staranności, zorganizować geodane i przygotować się na kontrole w 2027 r.
Umów bezpłatną konsultację wstępną – przeanalizujemy Twoją sytuację, określimy poziom ryzyka i zaproponujemy plan działań dostosowany do Twojego łańcucha dostaw.
nn
→Więcej o wdrożeniu EUDR, due diligence i identyfikowalności łańcucha dostaw:
Czytaj pełny przewodnik EUDR – kompletne informacje o rozporządzeniu o wylesianiu dla firm.
n
Komentarze są zablokowane